AB, kamu ihalelerinde Avrupa şirketlerine öncelik verecek düzenleme önerdi

Avrupa Birliği Komisyonu, kamu ihalelerinde uzun süredir uygulanan "en düşük fiyat" ölçütünü geri plana atarak kalite, güvenlik, yenilikçilik ve Avrupa menşei gibi kriterlere ağırlık verecek bir düzenleme teklifi hazırladı. Yeni "Kamu İhale Yasası" teklifiyle, mevcut üç ayrı direktif tek bir düzenlemede birleştirilecek ve ihale usulü sayısı beşten üçe indirilecek.

Tekliflere göre değerlendirmede kalite ölçütlerinin ağırlığı en az yüzde 30, iş gücü yoğun sözleşmelerde ise en az yüzde 50 olacak. Kamu kurumları çevre, sosyal koşullar, yenilikçilik, güvenlik ve "made in EU" tercihini ihale kriterlerine dahil edebilecek.

Üçüncü ülkeler dışlanabilecek

Düzenleme, AB işletmelerine adil pazar erişimi sağlamayan üçüncü ülkelerin şirket ve ürünlerinin ihalelerden dışlanabilmesine imkân tanıyacak. AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne, Brüksel'deki basın toplantısında üçüncü ülke şirketlerinin AB ihalelerine erişiminde mütekabiliyet ilkesinin esas alınacağını söyledi.

Sejourne, AB'nin bazı ülkelere verdiği erişim haklarının karşılıklı uygulanıp uygulanmadığının denetleneceğini belirterek, "Yerine getirdiğimiz taahhütlerin Avrupa'ya karşı da uygulanmasını sağlamak istiyoruz" dedi. AB'nin kamu ihalelerini kapsayan 40'tan fazla ticaret anlaşması bulunduğunu, bunların yaklaşık 20'sinin karşılıklılık esasına dayandığını aktardı.

Türkiye'yi de etkileyebilir

Teklife göre, AB ile gümrük birliği anlaşması olan üçüncü ülkelerin şirketleri, ancak bu anlaşma kamu alımlarına karşılıklı erişim taahhüdü içeriyorsa "kapsama alınmış" sayılabilecek. Türkiye ile AB arasındaki mevcut Gümrük Birliği anlaşması kamu ihale pazarlarına karşılıklı erişim hakkı sağlamıyor ve Türkiye Dünya Ticaret Örgütü Kamu Alımları Anlaşması'na taraf değil. Bu nedenle teklifin bu haliyle kabul edilmesi durumunda Türk şirketleri, yalnızca Gümrük Birliği gerekçesiyle otomatik olarak kapsama alınmayacak; AB'deki kamu kurumları Avrupa tercihi uyguladıkları ihalelerde Türk şirketlerinin katılımını sınırlandırabilecek.

Yeni kuralların, kamu kurumları ve şirketlerin idari yükünü azaltarak yıllık yaklaşık 650 milyon avro tasarruf sağlaması bekleniyor. Teklifin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nin onayı gerekiyor.