Akademisyen Bora: KKTC ekonomisine serbest bölge modeli şart

Kanal T'de yayınlanan Manşet programına konuk olan akademisyen İlhan Bora, KKTC ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bora, ülkenin bugüne kadar belirli bir ekonomik vizyona dayanmadığını, büyük ölçüde Türkiye'ye bağlı ve endeksli bir yapıda şekillendiğini söyledi.

Kamu maliyesindeki borçlanma ihtiyacının ekonomik yavaşlamanın göstergelerinden biri olduğunu belirten Bora, gelirlerdeki düşüşün arkasında inşaat, ticaret ve muhaceret alanlarındaki kararların bulunduğunu savundu. Yabancıların taşınmaz mal edinmesine yönelik düzenlemeler ile muhaceret politikalarının yatırım ortamını olumsuz etkilediğini, Güney Kıbrıs kaynaklı hukuki girişimlerin de sektördeki sorunları derinleştirdiğini ifade etti.

Serbest bölge çağrısı

Ekonomik darboğazdan çıkış için yapısal değişim gerektiğini savunan Bora, KKTC'nin serbest bölge veya özel ekonomik bölge modeline yönelmesi gerektiğini söyledi. Mağusa Serbest Bölgesi'nin kuruluşunda önemli bir cazibe merkezi olduğunu ancak zamanla rekabet avantajını kaybettiğini hatırlatan Bora, Dubai, Katar ve Türkiye gibi ülkelerin sunduğu alternatifler karşısında KKTC'nin geride kaldığını belirtti. Modelin aşamalı uygulanabileceğini, tarife ve vergilerin adım adım düşürülerek gelir artışının izlenebileceğini söyledi.

Güney Kıbrıs'ın KKTC'deki taşınmaz mallarla ilgili hukuki girişimlerini değerlendiren Bora, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın bu konuda daha etkin bir diplomatik tutum sergilemesi gerektiğini savundu. "Daha aktif, daha proaktif olması gerektiğini düşünürüm. Biraz pasif olduğunu düşünürüm" diyen Bora, Türkiye'nin de süreçte daha güçlü diplomatik girişimlerde bulunması gerektiğini söyledi.

Siyasi partilere eleştiri

Seçim öncesinde siyasi partilerin ekonomi politikalarını da değerlendiren Bora, hem iktidarın hem muhalefetin somut bir yol haritası ortaya koyamadığını belirtti. UBP'nin uzun yıllardır Türkiye'ye endeksli bir anlayış izlediğini, muhalefetin de yolsuzlukla mücadele vaatlerinin ötesine geçmesi gerektiğini söyledi. "Yuvarlak laflar var. Bana yeni bir şey veren, fikir veren, şunu şöyle yapacağım diyen yok" dedi.

Yatırım Geliştirme Ajansı'nın (YAGA) kuruluş amacına uygun yetkilerle donatılmadığını belirten Bora, muhaceret, gümrük, ticaret ve bankacılık işlemlerindeki bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesi gerektiğini söyledi. KKTC'nin ekonomik geleceğinde bilişim sektörünün önemli bir yer tutabileceğini, ancak "bilişim adası" hedefinin henüz somut bir modele dönüştürülemediğini ifade etti.

Ekonomi politikalarının bilimsel verilere dayanması gerektiğini vurgulayan Bora, gümrük tarifelerinde yapılacak indirimlerin kamu gelirlerine etkisinin üniversitelerdeki akademik birikimle ve yapay zekâ araçlarıyla modellenebileceğini söyledi.