Araçlarda yangın tüpü zorunlu oldu, TMMOB tüzüğü eksik buldu

Bakanlar Kurulu, 1974 Motorlu Araçlar ve Yol Trafik Tüzüğü'nde yaptığı değişiklikle motosiklet ile iki ve üç tekerlekli motosikletler hariç tüm motorlu araçlarda yangın söndürme cihazı bulundurulmasını yasal zorunluluk haline getirdi.

Düzenlemeye göre araçlarda en az 1 kilogramlık kuru kimyevi toz veya CO2 içeren yangın söndürme cihazı bulunması gerekiyor. E, F, G ve K sınıfı ehliyetle kullanılan araçlarda bu miktar en az 3 kilogram, kamyon ve otobüslerde ise en az 6 kilogram olarak belirlendi.

Polis geçtiğimiz hafta yaptığı duyuruyla, araç muayenesi ve trafik denetimleri sırasında söz konusu yangın söndürme cihazlarının da kontrol edileceğini hatırlattı.

Fiyatlar tartışma yarattı

Düzenlemenin ardından piyasada yangın tüplerine zam geldiği sosyal medyada tartışılırken, bazı yurttaşların alışverişlerini Güney Kıbrıs'tan yapmaya yöneldiği konuşuldu. KKTC'de 1 kiloluk yangın tüpü, küçük sağlık çantası seti ile birlikte ortalama 2 bin 700 TL'ye satılıyor.

Türkiye'de Karayolları Trafik Yönetmeliği gereğince motosiklet ve traktör dışındaki tüm motorlu araçlarda en az 1 adet 1 kg'lık yangın söndürme cihazı bulundurmak zorunlu. TÜVTÜRK muayenesinde bu cihazın bulunmaması hafif kusur sayılıyor ve muayeneden geçmeye engel oluşturmuyor. Bulgaristan, Yunanistan, Kuzey Makedonya, Polonya, Romanya ve Belçika gibi ülkelerde de yabancı plakalılar dahil tüm araçlarda yangın tüpü zorunlu. Almanya, Fransa ve İtalya'da ise kendi tescilli araçlar için böyle bir zorunluluk bulunmuyor, ancak Viyana Sözleşmesi gereği bu ülkelerde seyahat eden araçlar için kayıtlı oldukları ülkenin kuralları geçerli kabul ediliyor.

Elektrikli araçlarda düzenleme yok

Elektrikli araç sayısının arttığı KKTC'de bu araçlara yönelik ayrı bir düzenleme bulunmuyor. Uzmanlar, elektrikli araç yangınlarının söndürülmesinin zor olmasının temel nedeninin bataryalarda oluşan termal kaçak süreci olduğunu belirtiyor. Lityum-iyon pil hücrelerinden biri aşırı ısındığında ürettiği ısıyı komşu hücreye aktarıyor ve bu durum dışarıdan alevler söndürülse bile içeride reaksiyonun sürmesine yol açıyor. Üreticilerin bataryaları darbelere karşı zırhlı ve modüler muhafazalar içine hapsetmesi nedeniyle yangın anında sıkılan su veya kimyasal maddeler yanan hücrelere doğrudan ulaşamıyor.

"Yangın tüpü emniyettir, önleyici değildir"

Makina Mühendisleri Odası (TMMOB) Başkanı Ayer Yarkıner, tüzükle ilgili yaptıkları çalışmayı yakında Ekonomi ve Enerji Bakanlığı'na sunacaklarını söyledi. Yarkıner, söndürme performansı ve standardının önemli olduğunu belirterek şunları söyledi: "Mesela iş makinalarında, kamyonlarda nereye konacak, belli mi? Aracın arkasında atıl mı duracak? Olası sert bir frende mermi gibi mi uçacak bu söndürme tüpü? Makine Mühendisleri olarak yangına mani araçların ithalini savunuyoruz yıllardır. Hurdalıktan gelen araçlar var piyasada. Yangın tüpü emniyettir, yangını önleyici değildir. Yangını önlememiz lazım."

Yarkıner, elektrikli araçlarda söndürme cihazının nasıl uygulanacağının belirsiz olduğunu da vurguladı: "Kablo yandı tamam. Yakıt ve mazot tutuşursa? Bütün bunlar için cihazın standardı olması lazım. En3 olmalı mesela. Alınan bir karar, tüzük var ama konuyu çözmekten çok başka komplikasyonlara sebep olabilecek bir potansiyel taşıyor."

Sabitleme standardının eksikliğine de dikkat çeken Yarkıner, "Öğrenci servisinde mesela arka koltuğa koydular. Bir kaza oldu, devrilme oldu? 100 km hızda fren yapıldı. Bu tüpün hızı ne olacak? Yangın tüpünün sabitlenmesinin de bir standardı olmalı. Bu Türkiye'de var mesela. Muhafazası, sabitlenmesi standart gerektirir. Söndürme cihazı olması gerekir araçlarda ama standardı da olması gerekir. Performansı belli değil, sabitleme standardı yok" dedi.