BM Genel Sekreteri Guterres'ten COP31'de fosil yakıt çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi Açılış Programı'nda konuştu.

Guterres, 2035'e kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin en az üç katına çıkarılması ve fosil yakıt kullanımının en az yüzde 5 azaltılması gerektiğini belirtti. Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) son raporuna göre, karbon yakalama teknolojisi uygulanmayan kömür santrallerinden elde edilen elektrik üretiminin de en az yüzde 75 azalması, bu santrallerin 2040'a kadar neredeyse tamamen devre dışı kalması, petrol ve doğal gaz kullanımının ise yaklaşık üçte bir oranında düşürülmesi gerektiğini aktardı.

2025 yılındaki emisyonların tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını söyleyen Guterres, son dört yılın tarihin en sıcak yılları olduğunu belirtti. Fosil yakıt sektörünün gezegeni tahrip ederken devasa karlar elde etmeyi sürdürdüğünü ifade etti.

"Tüm ülkeler üzerine düşen görevi yerine getirmeli"

Guterres, gelişmiş ülkelerin emisyonlarını daha hızlı azaltması ve söz verdikleri finansman ile teknolojiyi sağlaması gerektiğini, gelişmekte olan ekonomilerin ise fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçişini hızlandırması gerektiğini söyledi. Gelişmekte olan ülkelerin uyum sağlamak için büyük çaplı destek alması gerektiğini vurguladı.

Gelişmiş ülkelerin 2035'e kadar yılda en az 300 milyar dolarlık finansman sağlanmasına öncülük etmesi ve uyum finansmanını o tarihe kadar en az üç katına çıkarması gerektiğini belirten Guterres, 1,3 trilyon dolarlık hedefin gelişmekte olan ülkelere akan gerçek bir finansmana dönüşmesi gerektiğini kaydetti. Kalkınma bankalarının da 2030'a kadar yıllık 120 milyar dolarlık Bakü taahhüdünün ötesine geçmesi gerektiğini söyledi.

"Kirliliğe neden olanlar bedelini ödemeli"

Son üç ayda en büyük dokuz petrol şirketinin 95 milyar dolar kar elde ettiğine dikkati çeken Guterres, kayıp ve hasar fonunun bugüne kadar yaklaşık 600 milyon dolar topladığını, bu miktarın söz konusu şirketlerin yalnızca 14 saatte elde ettiği kara denk geldiğini söyledi. Hükümetlerin bu karları vergilendirip gelirleri savunmasız ülkelerin toparlanmasına kullanma zamanının geldiğini belirten Guterres, "Kirliliğe neden olanlar bedelini ödemeli" dedi.

Guterres, gelecek yıldan itibaren BM genel sekreterliği görevinin sona ereceğini belirterek, iklim krizi konusunda gerçeği söylemeyi ve bu mücadeleyi sürdürmeyi bırakmayacağını ifade etti.