BM raporu: Çatışmalarda ölen sivil sayısı 2021'e göre iki kattan fazla arttı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin yayımladığı 2026 Kadınlar, Barış ve Güvenlik Raporu'na göre geçen yıl çatışmalarda 37 binden fazla sivil yaşamını yitirdi. Bu ölümlerin dörtte biri kadın ve kız çocuklarından oluştu; oran 2021'e kıyasla iki katına çıktı.

Rapora göre bugün yaklaşık 750 milyon kadın ve kız çocuğu aktif bir çatışma bölgesinin 50 kilometre yakınında yaşıyor. Bu sayı 2024'e göre 40 milyon daha fazla olup 1990'dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeyi gösteriyor.

BM Kadın Birimi (UN Women) İcra Direktörü Sima Bahous, "On yıllardır görülmemiş ölçüde daha fazla kadın ve kız çocuğu savaşların ortasında sıkışıp kalmış durumda. Buna rağmen askeri harcamalar artmaya devam ederken kalkınma yardımları azalıyor" dedi.

Cinsel şiddet vakaları dört kat arttı

Birleşmiş Milletler tarafından doğrulanan çatışmaya bağlı cinsel şiddet vakalarının sayısı 2022 ile 2025 arasında neredeyse dört kat arttı. Yaklaşık 170 milyon kadın ve kız çocuğu hem çatışma bölgelerinde hem de aşırı yoksulluk içinde, günlük 3 ABD dolarından az gelirle yaşıyor. Çatışma bölgelerindeki kadınlar ve kız çocukları, dünya genelindeki aşırı yoksul kadın ve kız çocuklarının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor.

Çatışmalardan etkilenen ülkelerde kadınlar ve kız çocukları, ücretsiz ev içi işlere ve bakıma erkeklere kıyasla beş kat daha fazla zaman ayırıyor; bu oran küresel ortalamanın iki katına karşılık geliyor.

Rapor, yerleşim alanlarında insansız hava araçları ve uzun menzilli silah kullanımının arttığını, okul, pazar ve hastanelere yönelik kasıtlı saldırıların güvenlik risklerini büyüttüğünü belirtiyor.

Barış müzakerelerinde kadın oranı yüzde 5

Rapora göre 2025 yılında dünya genelindeki 57 barış sürecinde görev alan müzakerecilerin yalnızca yüzde 5'i kadındı; bu oran bir önceki yıl yüzde 7 seviyesindeydi.

Küresel askeri harcamalar 2025'te rekor seviyeye ulaşarak 2,9 trilyon ABD dolarına çıktı. Buna karşılık krizlerden etkilenen bölgelerde faaliyet gösteren kadın örgütlerinin yüzde 40'ı, kaynak yetersizliği nedeniyle önümüzdeki yıl içinde faaliyetlerini geçici veya kalıcı olarak durdurma riskiyle karşı karşıya.

Bahous, "Dünyanın dört bir yanında kadınlar her gün savaşları sona erdirmek ve barışı inşa etmek için çalışıyor; hayatta kalanları destekliyor, toplulukları bir arada tutuyor ve şiddeti önlemeye uğraşıyorlar" ifadelerini kullandı.

BM Genel Sekreteri'nin Kadınlar, Barış ve Güvenlik Raporu, her yıl BM Güvenlik Konseyi'nin 1325 sayılı kararına ilişkin Açık Oturumu ile eş zamanlı yayımlanıyor.