Doğuş Derya: Şiddet kültürünü önlemek için kamusal hizmetler güçlendirilmeli

CTP Kadın Örgütü Başkanı ve Milletvekili Doğuş Derya, Kanal SİM'de Meyil Adakul'un konuğu oldu. Derya, şiddetin yalnızca polisiye tedbirlerle çözülebilecek bir mesele olmadığını belirterek yoksullaşma, sınıflar arasındaki uçurumun derinleşmesi ve sosyal devlet anlayışındaki gerilemenin toplumsal sorunların temelinde bulunduğunu söyledi. Şiddetin kadın cinayetinden darba, kundaklamadan gasp ve hırsızlığa kadar farklı biçimlerde ortaya çıktığını ifade eden Derya, sorunların münferit olaylar olarak değil nedenleriyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Kamu kaynaklarının kullanımına eleştiri

Ülkenin hızlı bir nüfus akışıyla karşı karşıya olduğunu belirten Derya, bu hareketliliğin rant alanı haline gelmiş sektörlerin ucuz yabancı iş gücü talebiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kamu kaynaklarının halka değil belli çıkar gruplarına transfer edildiğini savunan Derya, TAŞ YAPI ve AKSA gibi şirketlere aktarılan kaynaklar ile özel hastanelere mahsuplaşma adı altında yapılan ödemeleri örnek gösterdi. Bu süreçte devlet hastanelerinin ihmal edildiğini, okulların altyapı sorunları yaşadığını, öğretmenlerin yetersiz kaldığını ve polisin asayiş sorunlarına yetişmekte zorlandığını belirten Derya, bu tabloyu "transfer ekonomisi" olarak tanımladı.

Derya, sosyal devletin geri çekilmesinin eğitimdeki etkisini rakamlarla anlattı: 0-3 yaş grubuna yönelik devlet kreşi bulunmadığını, buna karşılık 58 özel kreş olduğunu söyledi. 2025 verilerine göre okul öncesinde 25 devlet okulunda 3 bin 665, 88 özel okulda ise 3 bin 891 öğrenci bulunduğunu, devlet okuluna ortalama 146 çocuk düşerken bu rakamın özel okullarda 45 olduğunu kaydetti. "Sosyal adalet ancak ihtiyaç duyulan kurumlara yeterli kaynak ayrılmasıyla sağlanabilir" diyen Derya, kadın cinayetlerinden gemi faciasına, alkollü mama skandalından trafik kazalarına kadar yaşananların birbirinden kopuk münferit olaylar gibi değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi ve hükümeti sorunları normalleştirmekle eleştirdi.

Şiddetin temelinde güç ilişkileri

Kadına yönelik şiddetin toplumdaki genel güç ilişkilerinden bağımsız ele alınamayacağını belirten Derya, "Şiddetin temelinde güç ve denetim kurma arzusu vardır" dedi. Yasaların tek başına yeterli olmadığını, uygulamada siyasi irade ve bütçe ayrılmadan sonuç almanın zor olacağını söyleyen Derya, İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi'nin hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti.

CTP'nin iktidara gelmesi halinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi'nin Teşkilat Yasası'nı geçireceklerini ve İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması için gereken siyasi iradeyi ortaya koyacaklarını söyleyen Derya, kreşlerin açılması, yaşlı bakımevlerinin sayı ve niteliğinin artırılması, devlet tarafından sığınma evi açılması ve CTP'li belediyelerde kurulan Şiddeti Önleme Danışma Merkezi'nin (ŞÖDAM) merkezi yönetim tarafından da hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.