Endonezya'daki orman yangınları Güneydoğu Asya'yı zehirli dumanla sardı

Endonezya'nın Sumatra ve Borneo adalarında temmuz ortasından bu yana süren orman yangınları, bölgeyi etkisi altına alan güçlü El Nino kaynaklı kuraklıkla birlikte kontrolden çıktı. Yangınların oluşturduğu yoğun duman tabakası yalnızca Endonezya'yı değil Malezya, Singapur ve Filipinler'i de kapsayarak hava kalitesini tehlikeli seviyelere düşürdü.

Bazı bölgelerde hava kirliliği Dünya Sağlık Örgütü'nün belirlediği güvenli eşiğin 15 kat üzerine çıktı. Endonezya Sağlık Bakanlığı, yangınların başlamasından bu yana 50 binden fazla solunum yolu enfeksiyonu vakası kaydettiğini bildirdi. Bu vakaların 12 binden fazlası 5 yaş altı çocuklarda görüldü.

Duman uzak bölgelere kadar ulaştı

Yangınların merkezi olan Güney Kalimantan gibi bölgelerde dumanın kapalı mekânlara kadar sızdığı, pencereler kapalı olsa dahi evlerin zehirli havadan korunamadığı belirtiliyor. Yangın bölgelerinden 1.300 kilometre uzaklıktaki Filipinler'in Palawan adasında halk boğaz kuruluğu, göz kaşıntısı ve baş ağrısı şikayetleriyle sağlık kuruluşlarına başvururken, Malezya'da astım ve konjonktivit vakalarında belirgin artış gözlendi.

Çevre örgütleri, yangınların yalnızca iklim koşullarından değil, endüstriyel plantasyonlar, kereste üretimi ve palmiye yağı tesisleri için arazilerin kasıtlı olarak yakılmasından kaynaklandığını vurguluyor. Kurutulan turbalık alanlar kolayca tutuşabilir hale geldiğinden, küçük ölçekli yakma girişimleri kısa sürede kontrol edilemeyen yangınlara dönüşüyor.

Turbalıklar sera gazı riski taşıyor

Uzmanlar, dünyanın en büyük tropikal turbalık ekosistemlerinden birinin bu yangınlarda kül olduğuna dikkat çekiyor. Binlerce yıllık karbonu toprak altında depolayan bu alanlar, kuruyup alev aldığında büyük miktarda sera gazının atmosfere salınmasına yol açıyor.

Hava uzmanları, El Nino etkisinin önümüzdeki dönemde şiddetlenerek yangınların 11 milyon hektarlık bir alanı yok edebileceğini öngörüyor. Bu tahmin, Endonezya'nın 1997-1998 yıllarındaki büyük orman yangını felaketine benzer bir tabloya işaret ediyor. Yetkililer, eylül ayının El Nino'nun tepe noktası olacağını belirterek yangınla mücadelenin en kritik evresine girildiğini açıkladı.