Enerji depolamada akü çalıştayının sonuç raporu açıklandı

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne (KTMMOB) bağlı Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO), Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) ve Kimya Mühendisleri Odası (KMO) tarafından düzenlenen "Enerji Depolamada Aküye Bakış" Panel ve Çalıştayı'nın sonuç raporu, KTMMOB konferans salonunda yapılan basın toplantısıyla kamuoyuna sunuldu.

Toplantıda EMO Başkanı İbrahim Aysal, KMO Başkanı Halil Erensu ve ÇMO Başkanı Vijdan Şengör basına açıklamalarda bulundu.

Aysal: Uzun vadeli strateji planı gerekli

EMO Başkanı İbrahim Aysal, sözlerine Girne'deki gemi kazasında yaşamını yitirenlere rahmet dileyerek başladı ve bilimsellik, teknik ve denetimden uzaklaşılmaması gerektiğine dikkat çekti. Aysal, rapora göre akü kullanımının voltaj düzenleme etkisi bakımından güneş santrallerinde kullanılmasının doğru olabileceğinin görüldüğünü belirtti.

Büyük akülerin yaşanan elektrik kesintilerine kısa vadede çözüm olabileceğini söyleyen Aysal, uzun vadede ne kadar aküye gerek duyulacağının belirlenmesi için doğru verilerle çalışılması ve stratejik bir plan oluşturulması gerektiğini vurguladı. Aysal, enerji politikalarının A, B ve C planları şeklinde oluşturulması gerektiğini de söyleyerek akü kullanımının faydalarının yanında belirli riskler de taşıdığını aktardı.

Erensu: Yangın riski ve takip sistemi vurgusu

KMO Başkanı Halil Erensu, akülerin potansiyel risklerine değinerek öncelikle yangın risklerinden bahsetti. Akülerin seçiminden ithalat süreçlerine kadar ömür döngüsü değerlendirmelerinin yapılması gerektiğini belirten Erensu, yangın riskleri konusunda İtfaiye'nin de çalıştaya katkı koyduğunu hatırlattı.

Erensu, yalnızca binalarda değil araç yangınlarının da gündemde olduğuna işaret ederek, ülkeye giren bataryaların bir kayıt sistemine dahil edilmesi ve bu bataryaların ömrünü tamamlayıp bertaraf veya geri dönüştürülene kadar takip edilebilmesinin önemine dikkat çekti. Tehlikeli atık sınıfına giren bu atıkların yönetiminde güncel uygulamaların takip edilmesi ve mevcut risklerle ilgili yasal düzenlemelerin gerekli olduğunu da sözlerine ekledi.

Şengör: Sorumluluk ithalatçı firmalarda

ÇMO Başkanı Vijdan Şengör, enerji depolayabilen bataryaların KKTC'de üretilmediğine dikkat çekerek, ilgili yasa ve tüzüklerin tüm sorumluluğu ithalatçı firmalara yüklediğini, geri dönüşüm ve bertarafın da ithalatçıların kuracağı ortak bir yapı tarafından yönetilmesi gerektiğini söyledi.

Tehlikeli atık sınıfına giren bu atıkların yönetim planlarının Çevre Koruma Dairesi tarafından istenmesi ve takibinin çeşitli programlar kullanılarak yapılması gerektiğini belirten Şengör, ülkede atık yönetim tesisleri kurulmasının şu an için gereksiz görüldüğünü, bunun yerine atıkların kırılarak taşınmasının kolaylaştırılıp geri dönüşüm merkezlerine yönlendirilmesinin daha doğru olacağını ifade etti. Şengör, bu süreçte taşıma araçlarının ve geri dönüşüm tesislerinin izinlerinin tam olmasının önemine de dikkat çekti.

Rapordan öneriler

Çalıştayın sonuç raporunda, enerji depolama sistemlerinin KKTC'nin enerji arz güvenliği ve sürdürülebilirliği açısından stratejik öneme sahip olduğu vurgulandı. Depolamalı güneş enerji sistemlerinin pik talep yönetimi ve şebeke istikrarına katkı sağlayacağı, fosil yakıtlara bağımlılığı azaltarak düşük karbonlu enerji yapısına geçişi hızlandıracağı belirtildi.

Raporun öncelikli önerileri arasında batarya kayıt sistemi ve pasaport uygulaması, ikinci ömür bataryaların evsel ve ticari depolama çözümlerinde değerlendirilmesi, ithalat aşamasında çevre uyum izinlerinin zorunlu hale getirilmesi ve lisanslı toplama-taşıma-depolama altyapısının kurulması yer aldı.

Raporda kısa vadede kritik bölgelerde hızlı depolama yatırımlarına öncelik verilmesi, orta vadede ulusal üretim ve iletim planlarıyla bütünleşme, uzun vadede ise düşük karbonlu ve esnek bir enerji sistemi hedeflenmesi gerektiği de belirtildi.