Erhürman: Uzlaşma ihtimali olursa ve Guterres'in zamanı varsa görüşmeye katılırım

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, BM 81. Genel Kurulu kapsamında New York'ta gerçekleştirdiği görüşmeleri değerlendirmek amacıyla Cumhurbaşkanlığı'nda basın toplantısı düzenledi.

Erhürman, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in ada ziyaretinde kendisine ve Nikos Hristodulidis'e "ev ödevi" verdiğini belirterek, geçiş noktaları, mayın temizliği, afetlere ortak müdahale, düzensiz göçle mücadele, sivil toplum danışma birimi, spor ve karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlığı gibi başlıkları kapsayan 7 maddelik GYÖ çerçevesindeki ilerlemeye bağlı olarak 5+1 toplantısı için çağrıda bulunacağını söyledi.

"7 madde yerine 19 yeni öneri"

GYÖ maddeleri üzerinde Hristodulidis ile 3 ayrı görüşme yaptıklarını anlatan Erhürman, son görüşmede Hristodulidis'in 7 maddeyi bir kenara bırakıp 19 yeni öneriyle geldiğini, bu nedenle verilen ödevlerde bir ilerleme kaydedilemediğini ifade etti. Guterres'in 16 Eylül'deki, "başarılı bir toplantı için henüz koşullar oluşmadı, geçmiş hataları tekrar etmek istemiyoruz" açıklamasını hatırlatan Erhürman, New York'a Hristodulidis ile görüşmek için gitmediklerini vurguladı.

23 Eylül'de New York'a gittiklerini belirten Erhürman, aynı gün Rum Daimi Temsilciliği'nin Kıbrıslı Türk yetkililere randevu verilmemesi talebini içeren bir mektubu uluslararası kuruluşlara ilettiğini söyledi.

"3'lü görüşme gündeme gelmedi"

BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Holguin ile 24 Eylül'de yaptığı görüşmede New York'ta üçlü bir görüşme ihtimalinin gündeme gelmediğini anlatan Erhürman, Hristodulidis'in 5 Eylül'de Holguin aracılığıyla üçlü görüşme önerdiğini, aynı gün Cumhurbaşkanı Müsteşarı Mehmet Dâna'nın BM Genel Sekreter Yardımcısı DiCarlo ile yaptığı görüşmede de bu konunun geçmediğini kaydetti.

Daha sonra Dâna ile Kıbrıslı Rum müzakereci Menelaos Menelaou'nun Holguin ile yaptığı görüşmede de liderler arasında üçlü bir görüşme olacağına dair bir işaret çıkmadığını belirten Erhürman, Holguin'in kendisine ilettiği teklife verdiği yanıtı paylaştı: "7 tane ev ödevimiz var, bunlardan birkaç tanesi için uzlaşma ihtimalimiz varsa ve Guterres'in de zamanı varsa böyle bir görüşmeye katılacağım." Erhürman, Holguin'in bu yanıta karşılık vermediğini ancak konuyu ileteceğini söylediğini aktardı.

Dönüşümlü başkanlık tartışması

Holguin'in kendisine, "Dönüşümlü başkanlıkla ilgili talebiniz doğrultusunda bir uzlaşma ihtimali var, Hristodulidis'in görüşme talebini bu doğrultuda kabul eder misiniz?" sorusunu yönelttiğini anlatan Erhürman, metodoloji çerçevesinde doğrudan siyasi eşitliğin parçası olan dönüşümlü başkanlığın güven yaratıcı önlem gibi ele alınmasının yanlış olacağını söyledi.

Rum basınında yer alan "Erhürman, Guterres'in görüşme talebini veto etti" haberlerini değerlendiren Erhürman, bunların aslında Hristodulidis'in talepleri olduğunu belirterek, "Önümüzdeki 7 ödev belli, bazılarında dahi uzlaşma ihtimali varsa görüşürüm. Dönüşümlü Başkanlık güven yaratıcı önlem gibi değerlendirilecekse kabul edemem, bu esasa ve siyasi eşitliğe bağlı bir konudur" dedi.

Erhürman, masadaki 7 GYÖ maddesinden geçiş noktaları hariç 6'sını öneri olarak kabul ettiklerini, ancak Hristodulidis'in bunların hiçbirini kabul etmeyip 19 yeni öneriyle geldiğini söyledi. Erhürman'a göre bu tutum, Guterres'in 7 önerisini rafa kaldırma amacı taşıyordu; Guterres'in görev süresinin sona ermesine bu kadar yakın bir dönemde son toplantıda ortaya çıkan 19 maddelik bir öneriyle toplantı yapmak, "müzakere etmek için müzakere" olacak ve sadece fotoğraf amacı taşıyacaktı.