Eski Dışişleri Bakanı Nami: Esas konumuz metodoloji meselesidir

Eski Dışişleri Bakanı ve Baş Müzakereci Özdil Nami, Kıbrıs Postası TV'de Ulaş Barış'ın sunduğu "Gündem" programına konuk oldu. Nami, Kıbrıs müzakerelerinde kapsamlı çözüm için önceliğin metodolojiye verilmesi gerektiğini, Birleşmiş Milletler'in (BM) taraflar arasında bir "ara yol" aramak yerine doğru yöntemi oluşturması gerektiğini söyledi.

Üçlü görüşmenin gerçekleşmemesi

BM 81. Genel Kurulu kapsamında New York'ta bir üçlü görüşmenin yapılamamasını değerlendiren Nami, "Suçlanması gereken biri varsa ilk başta BM Genel Sekreteri'nin kendisi" dedi. Nami, Guterres'in gerekli ön hazırlığı yapmadan üçlü toplantı konusunun ortaya çıktığını, Hristodulidis'in teklifinin Holguin aracılığıyla Erhürman'a iletildiğini anlattı. Nami'ye göre Holguin bu teklifi Guterres'e iletmeli, Guterres de görüşmede fayda görüp görmediğini bildirmeliydi; Erhürman ise geçmiş pozisyonlarıyla tutarlı olarak "Fayda varsa bir araya gelelim" sorusunu sormuş, BM'den olumlu dönüş alınamayınca görüşme gerçekleşmemişti. Nami, Hristodulidis'in hamlesinin "Ben istiyorum, onlar istemiyor" algısı yaratmaya yönelik olduğunu söyledi.

19 maddelik öneri

Hristodulidis'in maddeleri açıklanmayan 19 maddelik yeni önerisini de değerlendiren Nami, geçmişte uzlaşılan 7 nokta üzerinde henüz ilerleme sağlanmadan gündemin yeni bir öneriyle tekrar değiştirilmesinin doğru bir yaklaşım olmadığını, bu nedenle öneriyi iyi niyetli bir açılım olarak görmediğini belirtti.

Güven artırıcı önlemler ve metodoloji

Güven artırıcı önlemlerin kapsamlı çözüm sürecinin önüne geçmemesi, bu sürece destek unsuru olarak kurgulanması gerektiğini söyleyen Nami, kapsamlı çözüme yönelik bir plan olmadan güven artırıcı önlemlerin bir yere varamayacağını ifade etti. Kendisi başta olmak üzere bir çevrenin Holguin'e bu önlemlerin kapsamlı çözümün önüne geçmemesi yönünde uyarılarda bulunduğunu belirten Nami, bunun tersinin olduğunu, Guterres'in ikna edilerek güven artırıcı önlemlerdeki ilerlemenin bir ön şart haline getirildiğini, ardından metodoloji ve içerik şeklinde bir sıralama oluştuğunu söyledi ve bunun "son derece yanlış" olduğunu kaydetti.

Kıbrıs Türk tarafının bu yaklaşıma daha net karşı koyması gerektiğini belirten Nami, "Güven artırıcı önlemlerde anlaşırsak iyi olur, ama bizim esas konumuz metodoloji meselesidir" dedi.

Crans Montana ve BM'nin rolü

Crans Montana sürecinde çözüme ramak kaldığını ifade eden Nami, son milin geçilememesinin sebebinin oyun bozanın ödeyeceği bir fatura mekanizmasının kurulmamış olması olduğunu söyledi. Dönem için bir hakemlik müessesesinin oluşturulmadığını belirten Nami, bunların şimdi kurulması gerektiğini, tartışmanın takvim ve başarısızlık durumunda statükoya dönüşün nasıl engelleneceği üzerine olması gerektiğini kaydetti. Nami, BM'nin bu konuda korkak davranarak kendini bu noktaya getirdiğini ifade etti.

Güney Kıbrıs'ın takındığı sert, olumsuz tavrı hatırlatan Nami, "BM'nin görevi Rumlar'ın bu tavrı karşısında daha ilkeli bir duruş sergilemekti" dedi. Nami, "Burada Türk tarafının pozisyonu, Rum tarafının pozisyonu diye bir ara yol yoktur; burada doğru yol vardır" ifadelerini kullandı ve metodoloji üzerinde anlaşma sağlanmadan yapılacak müzakerelerin başarısız olacağını, bu nedenle tarafların metodoloji konusunda uzlaştırılması gerektiğini söyledi.