ESPAD 2026 araştırması Girne'de düzenlenen panelde paylaşıldı

Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu'nun yaklaşık bir yıllık çalışma sonucunda hazırladığı ESPAD 2026 araştırmasının sonuçları, 21 Ağustos 2026 Cuma günü Girne'deki Les Ambassadeurs Hotel Marina'da düzenlenen bilimsel panelde paylaşıldı.

KKTC'deki tüm liselerde gerçekleştirilen araştırmada 1.049 öğrencinin verileri değerlendirildi. Panelde Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu Başkanı Teyfide Tecel Hatipoğlu, ESPAD Proje Koordinatörü Dr. Zafer Bekiroğulları, Prof. Dr. Marilyn A. Huestis ve Dr. Michael L. Smith konuşmacı olarak yer aldı.

Araştırma Bulguları

2025-2026 döneminde yürütülen araştırmada gençlerin madde kullanım eğilimlerinin yanı sıra alkol, tütün ve e-sigara kullanımı, kumar davranışları ile yeni uyuşturucu türleri ve opioidler de değerlendirildi. Öğrencilerin yüzde 1,2'sinin yaşamı boyunca esrar kullandığı, herhangi bir yasa dışı maddeyi yaşamı boyunca kullandığını belirten öğrencilerin oranının ise yüzde 1,8 olduğu kaydedildi. Diğer yasa dışı maddelerin yaşam boyu kullanım oranları genel olarak yüzde 0,5'in altında kaldı.

Öğrencilerin yüzde 7,7'sinin son 12 ay içerisinde kumar oynadığı belirlendi. Tütün ve e-sigara kullanımında artış dikkat çekti; yaşam boyu sigara kullanımı yüzde 35,5, yaşam boyu e-sigara kullanımı ise yüzde 33,5 olarak kaydedildi.

Komisyon Faaliyetleri ve 2027 Planlaması

Panelde Komisyonun 2025-2026 Faaliyet Raporu ve 2027 planlaması da paylaşıldı. Komisyonun bir yıllık dönemde eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla 5.381 kişiye doğrudan ulaştığı, Millî Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle 2.930 öğrenci ve 588 aile olmak üzere 3.518 kişiye erişildiği belirtildi. Askerî birlikler, özel sektör ve üniversitelerde de çalışmalar gerçekleştirildi.

1191 Alo Danışma ve Destek Hattı'nda 867 çağrı karşılandı. Denetimli serbestlik kapsamında programa katılanların sayısı 218'e yükselirken, bu kapsamda toplam 1.353 saatlik program yürütüldü.

Ayrıca KKTC'de yürütülen ESPAD çalışmasının bilimsel kitap olarak yayımlandığı belirtildi. Prof. Dr. Marilyn A. Huestis kitabın editörlüğünü üstlenirken, Melis Yağmur Minas da kitabın yazarları arasında yer aldı.

Bilimsel değerlendirmeler kapsamında Prof. Dr. Marilyn A. Huestis "Yeni Psikoaktif Maddeler (NPS): Güncel Gelişmeler ve Yeni Madde Kullanımı Eğilimleri" başlıklı sunumunu paylaşırken, Dr. Michael L. Smith "Yeni Opioidler" başlıklı sunumuyla küresel opioid kullanımına ilişkin güncel bilimsel değerlendirmelerde bulundu. Dr. Zafer Bekiroğulları da ESPAD araştırmasının KKTC sonuçlarını ve istatistiksel bulgularını katılımcılarla paylaştı.

Komisyonun 2027 planlamasında ESPAD araştırmasının yeniden uygulanması, davranışsal bağımlılıklar konusunda ulusal tarama yapılması ve 1191 ile Bibapsoft verilerini kullanacak anonim dijital erken uyarı sisteminin geliştirilmesi hedefleniyor.

Başbakanlık Uyuşturucu ile Mücadele Komisyonu Başkanı Teyfide Tecel Hatipoğlu, araştırmanın hazırlanması ve panelin gerçekleştirilmesi sürecinde yaklaşık bir yıllık yoğun bir çalışma yürütüldüğünü belirterek, elde edilen bilimsel verilerin KKTC'de gelecekte uygulanacak önleyici stratejilere rehber oluşturacağını ifade etti.