Grönland'da eriyen buzullar dev balinaları yeni sulara çekiyor

Doğu Grönland'daki deniz buzlarının giderek azalması, dünyanın en büyük balina türlerinden bazılarının daha önce erişemedikleri kıyı sularına girmesine olanak tanıyor. Onlarca yılı kapsayan bir araştırmaya göre kambur balinalar, minke balinaları ve oluklu balinalar, yaz aylarında buzdan arınan sularda yoğun şekilde beslenmeye başladı.

Geçmişte bu bölgede buzullar nedeniyle görülmeyen söz konusu türler, deniz sıcaklıklarının artmasıyla değişen koşullara uyum sağladı. Araştırmacılar, bölgede mevsimsel 'yoğun beslenme dönemleri' oluştuğunu belirtiyor.

Yıllar içinde çarpıcı artış

Gemilerle yapılan gözlemlerde 2006 yılına kadar bölgede tek bir kambur balina bile kaydedilmemişti. 2007'de yedi kambur balina görülürken, 2024'te bu sayı 150 gözleme ulaştı.

2015-2024 yılları arasında yürütülen hava araştırmaları, uydu vericili 15 balinanın rotaları ve İnuit avcılarının gözlemleriyle birleştirildi. Araştırmayı yürüten Prof. Mads Peter Heide-Jørgensen, ortaya çıkan tabloyu 'büyük bir ekolojik rejim değişikliği' olarak nitelendirdi.

Tahminlere göre 2024 yazında bölgeyi 4 bin kambur balina, 6 bin oluklu balina ve 6 bin minke balinası ziyaret etti. Bu üç türün yaz beslenme dönemi boyunca en az 800 bin ton balık ve kril tükettiği tahmin ediliyor.

Nedeni tam olarak belirsiz

Değişimin balina popülasyonlarındaki genel artıştan mı yoksa başka bölgelerden göçten mi kaynaklandığı henüz netleşmiş değil. Bazı uzmanlar, balinaların Batı Grönland'dan Doğu Grönland'a yoğun şekilde hareket ettiğine dair bulgulardan kaygı duyuyor; zira bazı balina türleri Grönland'da avlanıyor.

Bilim insanları ise bulguların, bu türlerin değişime hızla uyum sağladığını, hatta bu süreçten fayda görüyor olabileceğini gösterdiğini söylüyor. Öte yandan Prof. Heide-Jørgensen'e göre narvallar ve beyaz balinalar gibi diğer Kuzey Kutbu türleri, yaşam alanlarını yeni gelen balinalarla paylaşmak zorunda kalıyor ve bazı durumlarda yerlerinden ediliyor.

Heide-Jørgensen, 'Bazı türler açısından iklim değişikliği mutlaka bir sorun anlamına gelmiyor, yeni fırsatlar yaratıyor. Ancak diğer türler yaşam alanlarını kaybediyor' dedi.