GSI hattında güzergâh değişikliği: Atina ve Paris yeni rota arıyor

Yunanistan ile Güney Kıbrıs arasında kurulması planlanan Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantısı projesinde Atina ve Paris'in, Türkiye'nin bölgedeki itirazları ve Doğu Akdeniz'de yapılacak yeni deniz tabanı araştırmaları nedeniyle kablonun güzergâhında değişiklik yapılmasını değerlendirdiği bildirildi.

Yunanistan'da yayımlanan Kathimerini gazetesine göre Atina ve Paris, GSI güzergâhında "sınırlı bir yeniden tasarım" yapılması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı. Üzerinde çalışılan yeni güzergâhın, Ankara'nın 15 Ağustos'ta Meis'in güneyinde ilan ettiği "Fethiye-Kaş Deniz Parkı" kapsamındaki bölgelerden kaçınacak şekilde planlanması öngörülüyor. Amacın, Türkiye'nin bölgede yetki iddiasında bulunarak faaliyetlerin durdurulmasını talep etmesi ihtimalini azaltmak olduğu belirtiliyor.

Yunan tarafı bu değişikliği herhangi bir Türk yetki alanının tanınması olarak değil, projeye ilişkin jeopolitik ve operasyonel risklerin azaltılması olarak değerlendiriyor. Türkiye'nin, çalışmalar konusunda kendisine yalnızca bildirimde bulunulmasının yeterli olmadığını, yetki alanında olduğunu düşündüğü bölgelerdeki faaliyetler için Ankara'dan izin alınması gerektiğini savunduğu aktarılıyor.

Projenin bir sonraki kritik aşamasının Kaşot ve Karpaz'ın doğusundaki bölgelerde yapılacak çalışmalar olduğu, bu araştırmaların bir Fransız gemisi tarafından gerçekleştirilmesinin beklendiği belirtiliyor. Fransız tarafının sunduğu önerilerin ortak noktasının, çalışmaların sorunsuz gerçekleştirilebilmesi için en azından Türkiye'nin fiilî toleransının gerekli olduğu değerlendirmesi olduğu ifade ediliyor.

Haberde ayrıca Ege'de veri kabloları için araştırma yapan gemilere yönelik son dönemde Türk müdahalelerinin kaydedildiği öne sürülüyor; bu gelişmelerin GSI kapsamında yapılacak yeni çalışmalara ilişkin endişeleri artırdığı belirtiliyor.

Karasuları tartışması da masada

Atina'nın gündemindeki bir diğer başlık, Girit'in güneyi ve batısındaki Yunan karasularını 12 deniz miline çıkarma seçeneğinin zamanlaması. Böyle bir adımın, Türkiye'nin Ege dışındaki bir bölgede vereceği tepkinin görülmesini sağlayabileceği değerlendirmesi yapılıyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1995 tarihli kararı, Yunanistan'ın Ege'de karasularını 12 deniz miline çıkarması halinde hükümete askerî tedbirler dahil gerekli görülecek önlemleri alma yetkisi veriyor; bu karar Yunanistan'da "casus belli" olarak nitelendiriliyor. GSI çalışmalarının yeniden başlatılması ile olası 12 mil kararının, önümüzdeki aylarda şekillenebilecek daha geniş bir Doğu Akdeniz denkleminde birlikte değerlendirildiği belirtiliyor.

GSI'ın kritik bölümü, Kıbrıs'ı Yunanistan üzerinden Avrupa elektrik sistemine bağlaması planlanan hattı oluşturuyor. Kathimerini'nin haberinde, Kıbrıs tarafında projenin ekonomik getirileri ile taşıdığı jeopolitik riskler arasındaki denge konusunda soru işaretleri bulunduğuna da dikkat çekiliyor.