GSI projesi Rum Meclisi Enerji Komitesi'nde tartışıldı

Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında kurulması, ilerleyen aşamada İsrail'in de katılması planlanan deniz altı elektrik bağlantı projesi Great Sea Interconnector (GSI), Rum Meclisi Enerji Komitesi'nin gerçekleştirdiği toplantıda ele alındı.

Rum basınına göre toplantıda Enerji Bakanı Mihalis Damianos, projenin bir sonraki aşamasında Ege bölgesindeki derin sularda araştırmaların tamamlanması için gerekli NAVTEX'in, Yunan makamları tarafından ileriki haftalarda ve 2026 içinde yayımlanmasının beklendiğini söyledi. Damianos, deniz tabanının haritalandırılması ve kablo güzergâhının doğru belirlenmesi için araştırmaların gerekli olduğunu, bölgede mevcut kablo altyapılarının bulunduğunu ifade etti. 2025 yılında yapılan benzer araştırmaların, Türk savaş gemilerinin bölgede görülmesinin ardından durdurulduğu hatırlatıldı.

Maliyet ve mülkiyet soruları

Toplantıda projenin maliyetinin 1,9 milyar euroyu aşabileceği belirtildi. Maliye Bakanı Makis Keravnos, bu rakamın projenin tüm harcamalarını değil, yalnızca kablonun inşa maliyetini yansıttığını söyledi. Keravnos ve Damianos, Avrupa Yatırım Bankası'nın yürüttüğü ve sonuçlarının yıl sonundan önce açıklanması beklenen güncellenmiş sürdürülebilirlik incelemesine atıfta bulundu. Damianos, Güney Kıbrıs'ın projeye katılım düzeyi ve şekline ilişkin kararların bu inceleme tamamlandıktan sonra alınabileceğini belirtti.

Yunanistan ve Güney Kıbrıs'taki enerji düzenleme kurumları, projenin yüklenicisi ADMİE'ye, şirketin çoğunluk hissedarı Meridiam ile gerçekleştirilecek işlemlere ilişkin sorular içeren ortak bir mektup gönderdi. RAEK Başkanı Polis Lemonaris, kurumun 11 Ağustos'ta ADMİE-Meridiam anlaşmasından bilgilendirildiğini, 28 Ağustos'ta ise Yunanistan'daki muadil kurum RAAEİ ile birlikte yanıtsız sorular için ADMİE'ye mektup gönderdiklerini söyledi.

RAEK Başkan Yardımcısı Alki Filipu, mevcut koşullarda kablonun yönetimi ve denetiminin tamamen Kıbrıslı olmayanların elinde olacağını söyledi. RAEK üyesi Neofitos Hacıyeorgiu ise projenin gerçek maliyetinin 3 milyar euroya yakın olduğunun tahmin edildiğini belirtti.

AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanu, toplantı sonrasında projenin sürdürülebilirliğine ilişkin endişelerini dile getirerek hükümetin, ülke ve tüketicinin karşılaşacağı maliyeti net biçimde açıklaması gerektiğini söyledi. Milletvekilleri ve RAEK temsilcileri ayrıca, Meridiam'ın projeye katılımının ardından GSI'nin mülkiyet statüsüne ve Güney Kıbrıs'ın projenin yönetimine etkin biçimde dahil olup olmayacağına ilişkin sorular yöneltti.