Güney Kıbrıs Enerji Bakanı Damianos: NAVTEX 2-3 hafta içinde yayımlanacak

Güney Kıbrıs Enerji, Ticaret ve Sanayi Bakanı Michalis Damianos, Great Sea Interconnector (GSI) projesine ilişkin son gelişmeleri Politis radyosunda değerlendirdi. Damianos, Kıbrıs ile Yunanistan arasında deniz altından kurulması planlanan elektrik bağlantısına yönelik araştırmaların yeniden başlamasını beklediklerini belirterek, önümüzdeki iki-üç hafta içinde NAVTEX yayımlanmasının öngörüldüğünü söyledi. Bakan, NAVTEX'in ardından Güney Kıbrıs'ın imzalanan anlaşma çerçevesinde 25 milyon euro ödeme yapacağını ifade etti.

Maliyet anlaşmazlığı sürüyor

Damianos, Güney Kıbrıs Enerji Düzenleme Kurumu CERA'nın bugüne kadar 82 milyon euroluk harcamayı kabul ettiğini, Yunanistan Bağımsız Elektrik İletim Operatörü IPTO'nun ise 300 milyon euroyu aşan taleplerde bulunduğunu açıkladı. Avrupa Yatırım Bankası tarafından yürütülen teknik ve mali incelemenin yıl sonuna kadar tamamlanmasının beklendiğini belirten Bakan, bu çalışmanın projenin maliyetinin değerlendirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.

GSI'yi jeopolitik bir proje olarak nitelendiren Damianos, bağlantının Güney Kıbrıs'ın elektrik arz güvenliğini güçlendireceğini ve belirli koşullarda Avrupa'dan elektrik satın alınmasına imkân sağlayacağını söyledi. Projenin 2031 sonu veya 2032 yılında devreye alınmasının beklendiğini belirten Bakan, tüketicilere yönelik maliyet yansımasının bağlantının faaliyete geçmesiyle başlayacağını ifade etti. Avrupa düzeyinde belirlenen paylaşıma göre Güney Kıbrıs yüzde 63, Yunanistan ise yüzde 37 oranında maliyete katlanacak.

Enerji depolamaya 20 milyon euro

Damianos, ticari ve endüstriyel binaları kapsayacak yeni bir enerji depolama destek programı hazırlandığını, 2027-2028 yılları için yaklaşık 20 milyon euroluk bütçe öngörüldüğünü açıkladı. Duyurunun 2026 yılı sonuna doğru yapılabileceğini belirten Bakan, batarya sistemlerinin güvenli kurulumuna ilişkin mevzuat değişikliklerinin gerekli olduğunu, uygulamanın 2027'nin ilk aylarında başlamasının hedeflendiğini kaydetti.

Vasiliko'ya sekiz şirket talip

Doğal gaz altyapısı açısından önem taşıyan Vasiliko projesine sekiz şirketin ilgi gösterdiğini ve tekliflerin değerlendirme aşamasında olduğunu belirten Damianos, yeni yüklenici şirketle 2027 yazından önce anlaşma imzalanmasının hedeflendiğini, çalışmaların tamamlanmasının en az 18 ay süreceğini söyledi. Tekliflerde ortaya çıkan maliyetin yaklaşık 180 milyon euro olduğunu belirten Bakan, doğal gazın 2029 yılında Güney Kıbrıs'a ulaşabileceğini öngördüklerini ifade etti. Vasiliko'daki Elektrik Kurumu (EAC) santrallerinin 2030 yılına kadar doğal gaz kullanımına hazır hale getirilmesi gerektiğini de kaydetti.

Damianos ayrıca, doğal gaz altyapısının önemli unsurlarından Prometheus gemisinin yurt dışında kiralanmasına yönelik tekliflerin incelendiğini, ancak geminin Vasiliko projesi tamamlanmadan önce Güney Kıbrıs'ta kullanılmasına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

İsrail ile doğal gaz görüşmeleri

Güney Kıbrıs'ın İsrail ile yürüttüğü doğal gaz müzakerelerine değinen Bakan, Afrodit ve İsai yataklarıyla ilgili ticari konularda uzlaşı sağlandığını, hukuki meselelerin çözümü için görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Damianos, anlaşmanın önümüzdeki dönemde tamamlanmasının hedeflendiğini ancak yeni gecikmeler yaşanabileceğini ifade etti.