Güney Kıbrıs'ın Schengen sürecinde Yeşil Hat ve İngiliz üsleri engeli

Güney Kıbrıs'ın Schengen Bölgesi'ne katılım sürecinde teknik hazırlıkların büyük ölçüde tamamlandığı, ancak nihai karar öncesinde iki başlıkta sorunların devam ettiği bildirildi.

Avrupa Komisyonu'nun temmuz ayında hazırladığı Schengen değerlendirme raporunda, altyapı, sistemler ve mevzuat alanında gerekli çalışmaların önemli ölçüde tamamlandığı belirtildi. Avrupa Komisyonu'nun Kıbrıs temsilciliği başkanı Panikos Purguridis, raporun Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'ne iletildiğini, eylül ayında üye ülkelerin görüşüne sunulduğunu söyledi. Purguridis, katılımın ne zaman ve hangi yöntemle gerçekleşeceğine ilişkin kararın AB Konseyi'ne ait olduğunu ifade etti.

Teknik değerlendirmeler olumlu olsa da nihai kararın siyasi nitelik taşıdığı ve AB Konseyi'nde henüz tam uzlaşı sağlanamadığı, bazı üye ülkelerin Kıbrıs'ın coğrafi ve siyasi koşullarından kaynaklanan pratik sorunlara ilişkin endişeleri bulunduğu belirtildi. Rum Dışişleri Bakanlığı Schengen ve Konsolosluk İşleri Dairesi Müdürü Filippa Karsera-Hristodulidis'in Hollanda'da temaslarda bulunduğu ve ülkenin Schengen kriterlerine uyumuna ilişkin değerlendirmeyi ilgili Konsey çalışma grubunda sunduğu kaydedildi. Hollanda ve Avusturya'nın üyelik konusunda çekinceleri olduğu, diplomatik kaynaklara göre endişelerin bu iki ülkeyle sınırlı olmadığı ifade edildi.

Yeşil Hat'taki kayıt sorunu

Güney Kıbrıs Schengen'e dahil olduğunda Larnaka ve Baf havalimanları ile Larnaka ve Limasol limanları Schengen Bölgesi'nin dış sınırları haline gelecek ve üçüncü ülke vatandaşları girişte Schengen kuralları kapsamında kontrol edilecek. Ancak bu kişinin Yeşil Hat üzerinden KKTC'ye geçip Ercan Havalimanı üzerinden adadan ayrılması halinde önemli bir kayıt sorunu ortaya çıkacağı belirtildi.

AB'nin Giriş-Çıkış Sistemi'nin (EES) üçüncü ülke vatandaşlarının Schengen dış sınırlarından giriş ve çıkışlarını, parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik veriler dahil elektronik olarak kaydettiği, bir kişinin Larnaka veya Baf üzerinden girip KKTC'den ayrılması durumunda sistemde giriş kaydı olup çıkış kaydı olmayacağı kaydedildi. Bu nedenle AB üyesi ülkelerin güvenlik ve muhaceret makamlarının, yalnızca Yeşil Hat üzerindeki kontrollerin artırılmasının yeterli olmayacağını ve eşdeğer koruma ve kontrol seviyeleri sağlanması gerektiğini düşündüğü ifade edildi. Yeşil Hat'ın AB açısından dış sınır olarak kabul edilmediği, EES'nin geçiş noktalarında uygulanmasının fiilen Yeşil Hat'ı Schengen dış sınırı gibi değerlendirilmesi sonucunu doğurabileceği belirtildi.

İkinci sorunun Beyarmudu ve Akyar'daki geçiş noktaları olduğu kaydedildi. Bu noktaların İngiliz Üs Bölgeleri içerisinde bulunduğu ve İngiltere tarafından kontrol edildiği, Güney Kıbrıs'ın Schengen'e katılması halinde bu noktaların da sisteme uyumlu şekilde işletilmesi gerektiği, ancak İngiltere'nin AB ve Schengen üyesi olmaması nedeniyle hukuki ve pratik sorunların ortaya çıktığı belirtildi.

Güney Kıbrıs'ın Schengen üyeliğine ilişkin değerlendirmenin, Lüksemburg'da gerçekleştirilecek AB Adalet ve İçişleri Konseyi toplantısının gündeminde yer almadığı, yetkili mercilerin katılım için yürütülen çalışmaların farkında olduğu ancak konunun toplantı gündemine alınmadığı kaydedildi.