Hristodulidis: Siyasi irade varsa Kıbrıs sorunu çözülebilir

Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, üç yılı aşkın bir aranın ardından bir Kıbrıslı Türk gazeteciye konuştu ve 26 Ağustos'ta BM kontrolündeki ara bölgede Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile yaptığı görüşmeyi değerlendirdi.

Hristodulidis, üç saat süren görüşmenin "şaşırtıcı biçimde olumlu" geçtiğini belirterek üç ana başlığın ele alındığını söyledi: müzakere yöntemine ilişkin metodoloji, esas meseleler ve güven artırıcı önlemler. Kendi ifadesine göre metodoloji ve içerik konularında büyük ölçüde anlaşma sağlandı, geriye sadece güven artırıcı önlemler kaldı.

Hristodulidis, Erhürman'ın öne sürdüğü dört metodoloji maddesinden yakınlaşmaların korunması, takvim ve siyasi eşitliğe katıldığını, ancak "önceden kararlaştırılmış sonuç" talebine karşı çıktığını söyledi. Bunun çözüm için bir teşvik değil caydırıcı unsur olduğunu ifade etti. Görüşmede altı müzakere başlığının Crans Montana'daki gibi ikili gruplar halinde ele alınmasını önerdiğini, Erhürman'ın bu öneriye ne olumlu ne olumsuz yanıt verdiğini aktardı.

Geçiş noktaları ve güven artırıcı önlemler

Hristodulidis, güven artırıcı önlemler kapsamında tartışılan geçiş noktaları konusunda BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs ziyaretinde yüzde 30'u ara bölgeden, yüzde 70'i ara bölgenin kuzeyinden geçen bir harita önerisini "makul bir uzlaşma" olarak sunduğunu, kendisinin bunu kabul ettiğini ancak Erhürman'ın kabul etmediğini söyledi. Mart 2025'te Cenevre'de Eski Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile belirlenen dört geçiş noktasının -Kiracıköy, Erenköy, Akıncılar ve Haspolat- gelecek haftaki görüşmede yeniden ele alınacağını belirtti.

Crans Montana'daki yakınlaşmaların hangi tarihe kadar geçerli sayılacağı konusunda da taraflar arasında görüş farkı bulunduğunu, kendisinin 7 Temmuz sabahı saat 03.00'e kadarki yakınlaşmaları esas aldığını, BM özel temsilcisi María Ángela Holguín'in bu yakınlaşmaları yazılı bir belge haline getirme çalışması yürüttüğünü aktardı.

AB'nin rolü ve Türkiye

Hristodulidis, Avrupa Birliği'nin hem Kıbrıslı Türklerin hem Kıbrıslı Rumların kaygılarına karşı en güçlü güvence olduğunu vurguladı. Türkiye'nin AB ile ilişkilerinin ilerletilmesi sürecinin Kıbrıs müzakereleriyle paralel yürüdüğünü, bu nedenle Erhürman'ın AB Komisyon Üyesi Raffaele Fitto ile görüşmeyi kabul etmesinden memnuniyet duyduğunu söyledi.

Karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlığı konusunda 2024'te belirlenen kriterler çerçevesinde başvuruların incelendiğini, bunun Kıbrıslı Türklere yönelik bir ayrımcılık olmadığını, üçüncü ülke vatandaşlarıyla evli Kıbrıslı Rumların da yıllardır benzer şekilde beklediğini belirtti.

İsrail ve Fransa ile askeri ve enerji alanındaki iş birliklerine yönelik eleştirilere karşı, bu ittifakların Türkiye'ye karşı kurulmadığını, Türkiye'nin de iyi komşuluk ilkelerine uyması halinde bu iş birliklerine dahil olabileceğini söyledi.

Hristodulidis, üç yıllık bir geçiş sürecini öngören bir öneri bulunduğu iddialarını yalanlayarak, referandum öncesi bir çözümün geçici olarak uygulanmasının söz konusu olamayacağını ifade etti. Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi konusunda ülkenin B planı bulunmadığını, mevcut statükodan en çok Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türklerin kaybettiğini sözlerine ekledi.