İran: Umman ile Hürmüz Boğazı gelir paylaşımında anlaşma sağlandı

İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, düzenlediği basın toplantısında Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen görüşmelerde önemli bir aşamaya gelindiğini açıkladı. Muhibbi, iki ülkenin Boğaz'dan sağlanacak gelirlerden alacağı paylara ilişkin mutabakata varıldığını belirtti.

İranlı komutan, ABD yönetiminin aksi yönde açıklamalarına karşın Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda herhangi bir askeri geminin bulunmadığını, düşman savaş gemilerinin Boğaz'dan en az 400 kilometre uzakta konumlandığını söyledi. Muhibbi, İran'ın izni olmadan hiçbir geminin bu su yolundan geçemeyeceğini vurguladı.

Umman ile ay öncesinden süren müzakereler

Hürmüz Boğazı'nın Umman'a yakın kesiminin de İran kontrolünde olduğunu ileri süren Muhibbi, yaklaşık bir ay önce Umman ile başlatılan müzakerelerde her iki ülkenin de kabul ettiği bazı mutabakatlara ulaşıldığını kaydetti. Bu mutabakatların, iki ülkenin Boğaz'daki payı ile gelirlerden alacakları oranı kapsadığını belirtti.

Muhibbi, ABD'nin İran-Umman anlaşma sürecini engellemeye çalıştığını öne sürerek, bu durumun sürecin gecikmesine neden olduğunu söyledi. ABD'nin engellemeyi bırakması ve 17 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptına dönmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın açılabileceğini, ancak İran'ın koşullarının ABD tarafından kabul edilmesi gerektiğini, aksi halde Boğaz'ın hiçbir şekilde açılmayacağını ifade etti.

Süreç 14 Haziran mutabakatına dayanıyor

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakat kapsamında, ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu su yolundan geçişlerden 60 gün süreyle ücret almaması kararlaştırılmıştı. Ancak ABD dondurulmuş varlıkları serbest bırakmamış, Boğaz geçişleri için Umman kara sularından alternatif rota belirlemişti.

Bu adımları mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlamış ve izinsiz geçiş girişiminde bulunan bazı gemileri vurmuştu. Gerginlik, 8 Temmuz'da Hürmüz Boğazı çevresinde başlayan ve yaklaşık iki hafta süren çatışmalara dönüşmüştü.

Daha önce İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nda ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuş, Boğaz'ın yalnızca İran'ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağının bilinmesi gerektiğini söylemişti.