İşverenler Sendikası Başkanı Arhun: Fon birikimi gerekenin çok altında

Kıbrıs Türk İşverenler Sendikası Başkanı Metin Arhun, yazılı açıklamasında Sosyal Sigorta Fonu'nun çalışan, işveren ve emeklilerin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılması, palyatif ve popülist uygulamalardan uzak durulması gerektiğini söyledi.

Arhun, Sosyal Sigorta emeklisi yaklaşık 48 bin kişiye kasım ayı maaş ödemelerine ek olarak kişi başı 40 bin TL, toplamda 1,92 milyar TL emekli ikramiyesi ödeneceğini hatırlattı. Bu uygulamanın önemli bir sosyal politika kararı olduğunu kabul eden Arhun, emeklilerin ekonomik koşullarının iyileştirilmesinin tüm kesimlerin hedefi olması gerektiğini, ancak sosyal sigorta sisteminin çalışan ve işverenlerin primleriyle oluşan ortak bir güvenlik yapısı olduğunun göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Rakamlar ve karşılaştırmalar

Arhun, fondan bugün itibarıyla toplam aylık ödeme yapılan kişi sayısının 45 bin 500 civarında, aktif prim yatıran kişi sayısının ise 170 bine ulaştığını, prim yatıran/maaş alan oranının 3,75 seviyesinde olduğunu kaydetti.

OECD ülkelerinde ortalama emeklilik birikimlerinin ülkenin bir yıllık Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'sının 1-2 katı arasında olduğunu belirten Arhun, KKTC için bu rakamın 200-400 milyar TL arasında olması gerekirken fiilen 12 milyar TL olduğunu söyledi.

Emeklilik yaşında OECD ortalamasının kadında 63,9, erkekte 64,7 olduğunu, KKTC'de ise 60 olduğunu aktaran Arhun, OECD'de emekli olabilmek için yaş şartının yanı sıra en az 18 yıl, en fazla 40 yıl çalışma şartı bulunduğuna dikkat çekti. Arhun, "Yani KKTC'de tartışıldığı gibi 25 yıl üzerinden emeklilik, dünya gerçeklerinden çok uzaktır" dedi.

Talepler

Arhun, "Fonda para vardı ödedik" gibi uygulamalardan uzak durulmasını ve emeklilik yaşına yönelik aşağı yönlü bir değişikliğin gündeme alınmamasını istedi. Fon mali yönetiminin siyasetten uzak şekilde, Merkez Bankası, çalışan ve işveren temsilcilerinin gözetiminde profesyonel fon yöneticilerine devredilmesi gerektiğini savundu.

Prim yatıran/ödeme yapılan kişi oranında "4" seviyesinin hedeflenmesi gerektiğini belirten Arhun, Sosyal Güvenlik Fonu'nda birikim oluşturmadan gelir-gider dengesiyle devam edilecekse, bu politikanın ikramiye dağıtarak değil, emekli konforu gözetilip prim oranları aşağı çekilerek uygulanması gerektiğini söyledi.

Fon varlıklarının ülke ekonomik dinamizmini artıracak şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Arhun, fon birikiminin yalnızca mevduat faizinde değerlendirilmesi yerine, prim borcu olmayan ve teminatı sağlam işverenlere, yıllık ürettikleri prim miktarının 10 katına kadar, mevduat faizinin yüzde 5 üzerinde bir oranla işletme kredisi sağlanması gerektiğini belirtti.