Kıbrıs'ın son galbur ustası Hüseyin Burat: 'Bu işi bir tek ben yapıyorum'

Kıbrıs'ın ortak kültürel mirası olan galbur (kalbur), yüzyıllar boyunca susamın ağartılmasından unun elenmesine, buğdayın ayıklanmasından salça yapımına kadar birçok alanda kullanıldı. Adada bu sanatın son temsilcisi olarak bilinen Hüseyin Burat, günümüzde insanların çoğu şeyi hazır aldığını, bu nedenle galbur kullanımının unutulmaya yüz tuttuğunu söyledi.

Burat, "Ne Kuzey'de ne de Güney'de benden başka bu işi yapan kalmadı" diyerek adada galburculuk yapan tek kişinin kendisi olduğuna dikkat çekti.

Baf'tan Güzelyurt'a bir yaşam

1945 yılında Baf'ın Yayla köyünde yedi çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya gelen Burat, 1963 olayları nedeniyle lise eğitimine devam edemedi. 1966'da evlenen Burat ve eşi Gülsen Hanım, Güney'de yaptıkları evde sadece dört yıl yaşayabildi. Barış Harekâtı'ndan sonra Kuzey'e geçen aile, devlet tarafından Güzelyurt'un Yayla köyüne yerleştirildi.

Galburculuğun baba mesleği olduğunu belirten Burat, mesleği 12 yaşında babasına yardım ederek öğrendiğini, babası ayağından ameliyat geçirip işi bırakmak zorunda kalınca 1986 yılında mesleği devraldığını anlattı. Böylece 40 yıldır bu işi sürdürdüğünü söyledi.

Burat, eskiden galburun bir kızın çeyizinin olmazsa olmazı olduğunu, panayırlarda çok satıldığını hatırlattı. Susamın külle yoğurularak ağartılmasında, unun ve buğdayın elenmesinde, kepeğin tavuklara verilmesinde galbur ve eleğin vazgeçilmez olduğunu aktardı.

Mesleğin geleceğine ilişkin çağrı

Galbur yapımının büyüklüğüne göre 1,5 ile 2 saat sürebildiğini, özellikle sac üzerine delerek yapılan motiflerin zaman ve sabır gerektirdiğini belirten Burat, galbur için kullanılan sacın Kıbrıs'ta üretildiğini ancak kasnak kısımlarını İstanbul'dan getirdiklerini, bunun maliyeti yükselttiğini söyledi.

Burat, Eğitim ve Turizm bakanlıklarına çağrıda bulunarak, mesleğin gençlere öğretilmesi ve turistlere tanıtılması halinde ülke ekonomisine katkı sağlayabilecek kültürel bir değer olduğunu vurguladı. Güney Kıbrıs'tan düzenli müşterileri olduğunu, Kuzey'de ise galburun genellikle süs eşyası veya hatıra olarak kullanıldığını belirtti.

Geçen yıl eşi Gülsen'i kaybeden Burat, onun yokluğunu galbur yapımıyla doldurmaya çalıştığını, eşinin hayattayken yanında oturup birlikte kahve içtiklerini hatırladığını söyledi. Burat, konuşmasını Güzelyurt'a yolu düşen gençleri Yayla'daki dükkânına davet ederek, işini meslek edinmeseler bile galbur sanatını öğrenmelerini istediğini belirterek tamamladı.