Kıbrıslı Türkler ve Rumların 2 binden fazla ortak kelimesi Cylingo'da kayıtlı

Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rumların kullandığı lehçelerde aynı anlam ve telaffuza sahip 2 binden fazla ortak kelime, iki toplumlu dijital platform Cylingo çatısı altında kayıt altına alındı.

Platform, çocukluk arkadaşları Doruk Ekingen ve Uğurcan Karşılı tarafından hayata geçirildi. Projenin temeli, iki arkadaşın internette konuşurken karşılaştıkları Kıbrıs'a özgü bir kelimenin anlamını bulamamasına dayanıyor. Zaman içinde çalışma, Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumların ortak kullandığı 2 binden fazla kelimenin bulunduğu bir veri tabanına dönüştü.

Ortak kelime sayısı 9 bine yaklaşabilir

Platforma eklenen kelimeler, Kıbrıs Türkçesi ve Kıbrıs Rumcasına özgü olup olmadıkları kontrol edildikten sonra veri tabanına dahil ediliyor. Dilbilimci Orhan Kabataş'ın tahminine göre, iki lehçe arasındaki ortak kelime hazinesi ilerleyen çalışmalarla 9 bine yaklaşabilir.

"Anari", "zivania" ve "molohiya" gibi ortak kullanılan sözcüklerin yanı sıra Latin, Fransız, Arap ve Fars dillerinden izler taşıyan kelimeler de adanın yüzyıllar boyunca farklı kültürlerle kurduğu ilişkinin dile yansımasını gösteriyor.

Karapaşaoğlu: Dil kültürümüzün ayrılmaz bir parçası

YENİDÜZEN yazarı, şair ve barış aktivisti Halil Karapaşaoğlu, Kıbrıs Türkçesinin korunmasının önemine dikkat çekti. Okul yıllarında standart Türkçenin kendilerine dayatıldığını anlatan Karapaşaoğlu, Kıbrıs Türkçesiyle yazmasının tepkiyle karşılandığını belirterek, "Dil, kültürümüzün ayrılmaz bir parçasıdır" dedi. Karapaşaoğlu, yeni nesillerin giderek Türkiye Türkçesine yakın konuştuğunu ve bunun kültürel mirasın kaybına işaret ettiğini savundu.

Yapay zekâ ile lehçeleri yaşatma hedefi

Cylingo yalnızca dijital bir sözlük olarak faaliyet göstermiyor; platformda Kıbrıs Türkçesi ve Kıbrıs Rumcasının kullanımını geliştirmeye yönelik yedi interaktif oyun ile telaffuz rehberleri de bulunuyor.

Ekibin bir sonraki hedefi, her iki Kıbrıs lehçesini anlayıp doğru şekilde kullanabilen bir yapay zekâ modeli geliştirmek. Ekingen, mevcut yapay zekâ araçlarının Kıbrıs lehçelerini çoğu zaman standart Türkçe veya Yunancayla karıştırdığını belirterek, Cylingo'nun kendi kaynakları ve özgün Kıbrıs Türkçesi ile Kıbrıs Rumcası metinleri kullanılarak özel bir model üzerinde çalıştıklarını söyledi. Ekingen, Cylingo'nun yalnızca bir sözlük veya akademik çalışma olmadığını belirterek, platformu toplumun katkısıyla büyüyen ve Kıbrıs'ın dilsel ve kültürel mirasını koruyan "yaşayan bir proje" olarak tanımladı.