KTMMOB'den COP31'de çağrı: Kıbrıs büyük enerji şebekesine bağlanmalı

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) ve bağlı Odalar, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'da "İklim Değişikliği Çağında Enerji Dönüşümü ve Planlama" başlıklı bir panel düzenledi.

Enerji ve Ulaşım Hub'ında gerçekleşen panelde iklim değişikliğiyle mücadelede enerji dönüşümü, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, sürdürülebilir kent planlaması ve Doğu Akdeniz'de bölgesel iş birliğinin önemi ele alındı. Panelin moderatörlüğünü KTMMOB Genel Saymanı Doç. Dr. Nevter Zafer Cömert üstlendi; KTMMOB Enerji Komitesi üyeleri Prof. Dr. Murat Fahrioğlu ve Yusuf Avcıoğlu, Şehir Plancıları Odası temsilcisi Berkay Ramiz, Çevre Mühendisleri Odası temsilcisi Sibel Paralik ve EL-SEN Yönetim Kurulu Üyesi Koray Gürkaya sunum yaptı.

Büyük şebekeye bağlanma vurgusu

Prof. Dr. Murat Fahrioğlu, elektrik şebekelerinin birbirine bağlanmasının yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme daha yüksek oranda dahil edilmesini kolaylaştırdığını belirterek, Kıbrıs'ın yenilenebilir enerji kapasitesini artırabilmesi için büyük bir elektrik şebekesine bağlanması gerektiğini söyledi. Fahrioğlu, Türkiye ile kurulacak bağlantının mesafe ve maliyet açısından en mantıklı seçenek olduğunu savundu.

Yusuf Avcıoğlu, Doğu Akdeniz'de bölgesel iş birliğinin yalnızca elektrik altyapısıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini, elektrik, doğal gaz, veri, iletişim hatları ve su altyapısının bütünleşik bir planlamayla ele alınması gerektiğini belirtti. Avcıoğlu, "İklim krizi sınır tanımıyor. Kıbrıs'ta elektrik, doğal gaz, veri ve su, gerilimin değil iş birliğinin konusu olabilir" dedi.

Çalışanlar ve kent planlaması da gündemde

EL-SEN Yönetim Kurulu Üyesi Koray Gürkaya, enerji dönüşümünün yalnızca üretim teknolojilerinin değiştirilmesinden ibaret olmadığını, çalışanları, ekonomiyi ve toplumsal yaşamı da kapsaması gerektiğini söyledi. Gürkaya, fosil yakıtlardan düşük karbon salımlı kaynaklara geçişin aşamalı planlanması, mevcut enerji çalışanlarının bilgi ve deneyiminin korunması ve yeni teknolojilere uyum için eğitim verilmesi gerektiğini ifade etti. Gürkaya ayrıca Kıbrıs'ın kuzeyi ve güneyindeki sendikal diyaloğun Doğu Akdeniz'deki ada toplumlarını kapsayacak bölgesel bir iş birliğine dönüştürülmesi gerektiğine dikkat çekti.

Şehir Plancıları Odası temsilcisi Berkay Ramiz, ada ülkelerindeki sınırlı arazi kaynaklarının doğru kullanılması, ormanların, tarım arazilerinin ve sulak alanların yapılaşma baskısından korunması gerektiğini belirtti. Ramiz, kentlerde özel araç kullanımının azaltılması ve enerji-ulaşım altyapısının ülkenin taşıma kapasitesine uygun planlanmasının önemine değindi.

Çevre Mühendisleri Odası temsilcisi Sibel Paralik, Kuzey ve Güney Kıbrıs'ın tarihsel olarak ağır akaryakıta dayalı termik santrallere bağımlı olduğunu, adanın izole elektrik şebekesinin yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme yüksek oranda dahil edilmesini zorlaştırdığını söyledi. Paralik, güneş enerjisi potansiyelinin yüksek olmasına karşın depolama kapasitesinin yetersizliğinin önemli bir engel oluşturduğunu, büyük ölçekli batarya enerji depolama sistemlerinin kurulmasının artık teknik bir zorunluluk haline geldiğini kaydetti.

Moderatör Nevter Zafer Cömert, Doğu Akdeniz'deki ada ülkelerinin jeopolitik konumları nedeniyle taşıdığı öneme değinerek, enerji sorunlarına çözüm üretilebilmesi için farklı disiplinlerin birlikte çalışması ve bölgesel iş birliklerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Panelin sonunda Cömert'e ve sunum yapan panelistlere sertifikaları takdim edildi.