LAÜ Öğretim Üyesi Muhtaroğlu: İnme belirtisinde hemen 112 aranmalı

Lefke Avrupa Üniversitesi (LAÜ) Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Musa Muhtaroğlu, Dünya İnme Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada inme belirtilerinin erken fark edilmesinin ve 112'nin zaman kaybetmeden aranmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.

Muhtaroğlu, Dünya İnme Örgütünün 2026 kampanyasının "Her Dakika Değerli" mesajıyla toplumsal farkındalığı artırmayı amaçladığını belirtti. İnmenin, beyni besleyen bir damarın tıkanması ya da bir damarın yırtılarak beyin içinde veya çevresinde kanamaya yol açmasıyla geliştiğini kaydeden Muhtaroğlu, beynin farklı bölgelerinin hareket, konuşma, görme ve denge gibi işlevlerde görev aldığını, bu nedenle belirtilerin etkilenen bölgeye göre değişebileceğini söyledi.

Belirtiler ve acil çağrı

Amerikan İnme Derneği'nin 2026 bilgilendirmesine atıfla konuşan Muhtaroğlu, konuşmanın birden anlaşılmaz hale gelmesi, söylenenleri anlamakta zorlanma, yüzün bir tarafında kayma veya vücudun bir tarafında güç kaybının önemli uyarılar olduğunu belirtti. Ani görme kaybı, çift görme, belirgin denge bozukluğu ve aniden başlayan alışılmadık derecede şiddetli baş ağrısının da acil değerlendirme gerektirdiğini ifade eden Muhtaroğlu, bu belirtilerden biri ortaya çıktığında hepsinin bir araya gelmesinin beklenmemesi gerektiğini, 112 aranarak ambulans istenmesi gerektiğini vurguladı.

Bazı belirtilerin kısa sürede düzelebildiğini ve kişinin kendisini yeniden iyi hissedebildiğini belirten Muhtaroğlu, bunun geçici iskemik atak olabileceğini ve bu durumun da sonradan gelişebilecek bir inmenin uyarısı olabileceğini, dolayısıyla acil değerlendirme gerektirdiğini söyledi.

112 aranırken bulunulan yerin ve fark edilen belirtilerin açıkça anlatılması gerektiğini belirten Muhtaroğlu, ambulans beklenirken kişinin yanında kalınmasını ve görevlinin yönlendirmelerinin izlenmesini önerdi. Belirtilerin başlama saati biliniyorsa not edilmesini, bilinmiyorsa kişinin en son ne zaman her zamanki halinde görüldüğünün sağlık ekibine aktarılması gerektiğini, ancak bu bilgiyi öğrenmeye çalışmanın yardım çağrısını geciktirmemesi gerektiğini kaydetti.

Yardım amacıyla su içirmenin veya ilaç vermenin zarar verebileceğini belirten Muhtaroğlu, inme sırasında yutma güçlüğü gelişebileceğinden yiyecek ve içecek verilmemesi gerektiğini, sağlık ekibi önermedikçe aspirin dahil herhangi bir ilacın kullanılmaması gerektiğini söyledi. Damar tıkanıklığı ile kanamanın evde ayırt edilemediğini, kanama varsa aspirinin durumu ağırlaştırabileceğini kaydetti.

Korunma ve rehabilitasyon

Tansiyonun düzenli kontrolünün ve yüksekse tedavisinin inme riskini azalttığını belirten Muhtaroğlu, sigaranın bırakılması, düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve tuzun azaltılmasının da korunmaya katkı sağladığını ifade etti.

Avrupa Nöroloji Akademisinin 29 Ekim 2026'da yayımladığı hasta temsilcileriyle söyleşiye değinen Muhtaroğlu, hastaneden sonraki yaşamda yeniden iletişim kurabilmenin, günlük işlerini yapabilmenin ve sosyal hayata katılabilmenin hastalar için önemli hedefler olduğunu söyledi. Rehabilitasyonun kişinin ihtiyaçlarına göre planlanması ve ailesinin de bilgi ve destek alması gerektiğini belirtti.