Malta'da üveyik avı ulusal limit dolduğu için durduruldu

Avrupa Birliği ülkeleri arasında baharda da av yapılmasına izin veren tek ülke olan Malta'da, 1 Eylül'de başlayan sonbahar üveyik avı sezonu erken sona erdirildi. 30 Eylül'e kadar sürmesi planlanan sezon, ülke için belirlenen 500 üveyiklik ulusal ava izin limitine ulaşıldığı için kapatıldı.

Kapatma kararını Malta Çevre Bakanı Mirian Dalli ile Gozo Bakanı Clint Camilleri duyurdu. Karar, "Yabani Kuşları Koruma Yönetmeliği" çerçevesinde alındı.

Nesli tehlikede bir tür

Üveyik kuşu, Avrupa Parlamentosu ve Konsey'in Yabani Kuşları Koruma Direktifi kapsamında koruma altında bulunan türlerden. Direktife göre üveyik, avlanması kesinlikle yasak olan Ek 1 listesindeki türlerle aynı koruma tedbirlerine tabi olması gereken bir tür olarak tanımlanıyor. Ancak birçok ülkede bu kurallar tam olarak uygulanmıyor.

Malta'da avcılık için günlük veya sezonluk kişisel bir üveyik limiti bulunmuyor; belirlenen 500 sayısı tüm ülke için geçerli ulusal bir üst sınır. Bu sınıra ulaşıldığı anda av kapatılıyor ve durum avcılara hemen bildiriliyor. Maltalı avcılar vurdukları her kuşu anında ilgili kuruma bildirmek zorunda. Ülkede yaklaşık on beş bin avcı bulunuyor; 500 kuşluk ulusal limit bu avcı sayısına paylaştırılıyor.

Avcılar ile av karşıtları arasında gerginlik

Malta'da posta güvercinciliğinin yanı sıra avcılık da yaygın bir uğraş ve avcı camiası siyasiler ile toplum üzerinde etkili bir baskı grubu oluşturuyor. Buna karşılık av karşıtı kesim de benzer güçte örgütlü. Nisan 2015'te bahar avının devam edip etmemesi konusunda Malta'da referandum yapılmış, avcılar bu referandumu yüzde 50,4 gibi çok az bir farkla kazanmıştı. Ülkede yasa dışı avcılık halen önlenebilmiş değil.

Malta, Akdeniz'de kuşların Afrika-Avrupa arasındaki ana göç yollarından birinin üzerinde yer alıyor; ilkbahar ve sonbaharda milyonlarca kuş bu ada üzerinden göç ediyor.

Uluslararası koruma statüsü ve bölgesel karşılaştırma

Üveyik kuşu, Dünya Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) kırmızı listesinde "VU – Vulnerable" (hassas, savunmasız) statüsünde bulunuyor; bu statü, türün doğada tükenme tehlikesinin çok yüksek olduğu anlamına geliyor.

Bölgedeki av kurallarına bakıldığında, KKTC'de bir avcı devam eden ikinci ince av sezonunda her av günü on üveyik vurabiliyor. Türkiye'de bu sayı üç, Rum tarafında ise günlük altı olarak uygulanıyor. Ancak güneyde bir avcı sezon boyunca en fazla 12 üveyik vurabiliyor. Rum avcılar vurdukları üveyikleri "Artemis CY" uygulaması üzerinden anlık olarak Yaban Hayatı ve Fauna Servisi'ne bildirmek zorunda ve bu kurala uymamanın cezai karşılığı bulunuyor. Rum tarafının üveyik için ulusal limiti 15 bin 756 adet olarak belirlenmiş. KKTC'de ise bir avcı için sezonluk toplam sınır veya ulusal limit uygulaması yer almıyor.