Rusya, Starlink'e rakip Rassvet uydu internet ağını kuruyor

Rusya, ABD merkezli SpaceX'in Starlink sistemine alternatif olarak alçak yörüngeye yerleştirilecek yüzlerce uydudan oluşan bir internet ağı kurmaya hazırlanıyor. Rassvet (Şafak) adı verilen sistemin 2027 yılında ticari hizmete başlaması planlanıyor.

Projeyi yürüten Rus havacılık ve uzay şirketi Bureau 1440, temmuz ayında sisteme yönelik ikinci toplu uydu fırlatmasını gerçekleştirdi. Şirket son fırlatmada yörüngeye gönderilen uydu sayısını açıklamadı ancak uyduların taşıyıcı roketten başarıyla ayrıldığını ve uçuş kontrol merkezinin yönetimine geçtiğini duyurdu. İlk seri üretim grubundaki 16 uydu ise mart ayı sonunda yörüngeye gönderilmişti.

Güncel planlamaya göre, yedekleri dahil toplam 292 uydunun 2030 yılına kadar yörüngeye yerleştirilmesi öngörülüyor. Şirket, talebin artması halinde sistem kapasitesinin 924 uyduya kadar çıkarılabileceğini de belirtmişti.

Yaklaşık 5,2 milyar dolarlık finansman

Rassvet, Rusya'nın uydu ve iletişim altyapısında dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik öne çıkan projelerden biri olarak gösteriliyor. Projenin 2030'a kadar finansmanı için federal bütçeden yaklaşık 103 milyar ruble, Bureau 1440'ın öz kaynaklarından ise yaklaşık 329 milyar ruble ayrılması planlanıyor. Böylece toplam finansmanın yaklaşık 432 milyar rubleye, yani 5,2 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Rus hükümeti, ilk 16 seri üretim uydusu için 2025'te rezerv fonundan yaklaşık 3,85 milyar ruble kaynak ayırmıştı.

Sistemin, bireysel kullanıcıların yanı sıra mobil operatörler, ulaştırma şirketleri, sanayi tesisleri ve karasal iletişim altyapısının sınırlı olduğu bölgelerdeki müşterilere hizmet vermesi planlanıyor.

Saniyede 1 gigabite kadar hız hedefi

Yaklaşık 800 kilometre irtifada çalışması planlanan Rassvet uydularında, kullanıcı terminallerine saniyede 1 gigabite kadar internet hızı ve 70 milisaniyeye kadar gecikme süresi hedefleniyor. Uydularda 5G NTN iletişim mimarisi ile uydular arası lazer haberleşme terminalleri kullanılıyor. Şirket, daha önceki testlerde iki uydu arasında 1000 kilometreyi aşan mesafede saniyede 10 gigabit hızında lazer bağlantısı kurduğunu açıklamıştı.

Sistemin özellikle Sibirya, Rusya'nın Uzak Doğu bölgeleri ve Kuzey Kutbu çevresinde, fiber optik altyapı kurulumunun zor ya da maliyetli olduğu alanlarda kullanılması öngörülüyor.

Baz istasyonları, trenler ve uçaklarda kullanım

Rus telekomünikasyon şirketi MegaFon ile Bureau 1440 arasındaki anlaşma kapsamında, karasal bağlantının yetersiz olduğu bölgelerdeki baz istasyonlarının Rassvet üzerinden internete bağlanması planlanıyor. İlk aşamada 2027'de 500 baz istasyonunun sisteme dahil edilmesi hedefleniyor.

Bureau 1440 ile Rus Demiryolları arasındaki çalışmalar kapsamında Sapsan ve Lastoçka tipi hızlı trenlerde uydu interneti kullanımı planlanırken, terminal testleri sürüyor. Şirket ayrıca Aeroflot ile uçaklarda yüksek hızlı internet hizmeti sunulmasına yönelik çalışmalar yürütüyor.