Şalgam suyundan izole edilen bakterinin kanser hücrelerini azalttığı bulundu

Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü'nde yürütülen çalışmalarda, siyah havuçta bulunan antosiyaninler ile şalgam suyundan izole edilen bazı laktik asit bakterilerinin kolon ve karaciğer kanseri hücrelerinde çoğalmayı azaltıcı etki gösterdiği tespit edildi.

Prof. Dr. Mahmut Doğan danışmanlığında Dr. Duygu Aslan Türker tarafından hazırlanan doktora tezinde, siyah havuçtaki antosiyaninlerin laboratuvar ortamında kolon ve karaciğer kanseri hücre hatlarında hücre çoğalmasını baskıladığı belirlendi. Bulgular 2022 yılında "Food and Bioproducts Processing" dergisinde yayımlandı.

Çalışmanın devamında Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Yetiman yürütücülüğünde siyah havucun kullanıldığı şalgam suyu üzerine yeni bir araştırma yapıldı. "Probiotics and Antimicrobial Proteins" dergisinde 2026'da yayımlanan bu çalışmada, şalgam suyundan izole edilen bazı laktik asit bakterilerin laboratuvar koşullarında antioksidan aktivite gösterdiği, kolesterolü ortamdan uzaklaştırdığı ve ince ile kalın bağırsak kanseri hücrelerinde hücre çoğalmasını azalttığı ortaya konuldu.

Havuçtan renk maddesi, sonra kanser araştırması

Prof. Dr. Mahmut Doğan, gıda kimyası çalışmalarında meyve ve sebze atıklarından katma değeri yüksek bileşikler üretmeyi hedefledklerini belirtti. Bu kapsamda pektin, selüloz ve karboksimetil selüloz gibi ürünlerin atık maddelerden üretildiğini ve bu çalışmaların yüksek lisans veya doktora tezi olarak hazırlandığını anlattı.

Doğan, siyah ve turuncu havuçtan renk maddesi üretimine yönelik bir proje yürüttüklerini, üretilen renk maddesinin kalite parametrelerini incelediklerini söyledi. Bu maddenin biyoaktif özelliklerini araştırırken çalışmaları kanser üzerine yönlendirdiklerini belirten Doğan, Hacettepe Üniversitesi ile işbirliği yaptıklarını aktardı.

Doğan, "Siyah havuçtaki renk maddesinin kolon kanseri hücresine olumlu etkisinin olduğunu gözlemledik. Antikanser etkisinin olduğunu gördük. Karaciğer hücre kültürlerinde de olumlu etkilerini tespit ettik" dedi ve bulguların uluslararası dergilerde yayımlandığını belirtti.

Şalgam suyundaki bakteri hücreleri yüzde 90-95 azalttı

Doğan, bu sonuçların ardından Ahmet Yetiman ile şalgam suyu içindeki 50-55 tür laktik asit bakterisini izole ettiklerini açıkladı. Antioksidan ve fonksiyonel özellikleri değerlendirilerek seçilen Lactobacillus brevis bakterisinin kolon kanseri hücre kültürü üzerindeki etkisi denendi.

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji Bölümü ile yapılan hücre kültürü çalışmaları sonucunda, izole edilen bakterinin hem ince hem kalın bağırsak kanser hücrelerinde yüzde 90-95 düzeyinde hücreleri bozduğu ve azalttığı tespit edildi. Doğan, bu bakterinin ve diğer laktik asit bakterilerinin şalgam suyu içerisinde doğal olarak bulunduğunu belirtti.

Doğan, üniversiteden çıkan bilimsel çalışmaların ekonomiye veya insan sağlığına katkı sağladığını vurgulayarak, gençlerin ve orta yaş kesimin gazlı içecekleri tercih ettiğini, fonksiyonel özelliği yüksek şalgam ve ayran gibi içeceklerin tüketilmesinin sağlık açısından önemli olduğunu söyledi. Doğan, elde edilen bulguların tıp ve eczacılık fakülteleri tarafından kanser hastalarında veya deneysel hayvan modellerinde çalışılabileceğini ekledi.