TDP milletvekili adayı Çakıcı: Kriter yoksa denetim, denetim yoksa güvenlik olmaz

Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Lefkoşa milletvekili adayı Prof. Dr. Mehmet Çakıcı, KKTC'de standart belirleme ve denetim sisteminin dağınık, yetersiz ve çoğunlukla olaylar yaşandıktan sonra harekete geçen bir yapıda olduğunu söyledi. Çakıcı, bağımsız bir Kıbrıs Türk Standartları ve Akreditasyon Enstitüsü kurulmasını önerdi.

Ülkede ürün güvenliğine ilişkin yasa, kurul ve laboratuvar çalışmaları bulunduğunu ancak bütün alanları kapsayan, bağımsız ve güçlü bir ulusal standartlar kurumunun henüz oluşturulmadığını belirten Çakıcı, "Bir laboratuvar kurmak önemlidir ama tek başına yeterli değildir. Hangi alanda hangi kriterin uygulanacağı, kimin denetleyeceği ve sonuçların halka nasıl açıklanacağı belirlenmemişse ortada bütünlüklü bir denetim sistemi yoktur" dedi.

Denetimsizliğin bedelini halk ödüyor

Denetim eksikliğinin yalnızca ithal ürünlerle sınırlı olmadığını belirten Çakıcı, ulaşımdan turizme, gıda güvenliğinden inşaata, iş yerlerinden hastanelere kadar insan yaşamını ilgilendiren bütün alanlarda bilimsel ve ölçülebilir standartların bulunması gerektiğini söyledi. "Bilimsel kriter yoksa denetim keyfîleşir. Denetim düzenli yapılmazsa ihmaller birikir. İhmaller biriktiğinde kazalar ve facialar kaçınılmaz hâle gelir. Sonrasında araştırma komisyonları kurmak, kaybettiğimiz yaşamları geri getirmez. Devletin görevi olaydan sonra sorumlu aramak değil, olay yaşanmadan önce riski ortadan kaldırmaktır" dedi.

Yetkilerin farklı kurumlar arasında dağıldığını ve sorumluluğun çoğu zaman bir kurumdan diğerine aktarıldığını belirten Çakıcı, "Vatandaş hangi dairenin sorumlu olduğuyla ilgilenmiyor; canının, sağlığının ve malının korunmasını istiyor. Devlet sorumluluğu dağıtan değil, sorumluluğu üstlenen bir yapıya kavuşmalıdır" diye konuştu.

Önerilen yapının yeni ve hantal bir bürokrasi yaratmayacağını vurgulayan Çakıcı, mevcut birimleri bilimsel, özerk ve siyasi müdahaleden uzak bir çatı altında koordine ederek yetki karmaşasını gidermeyi amaçladıklarını belirtti.

Çakıcı'nın önerileri şöyle sıralandı: ISO, EN ve uygun TSE standartları esas alınarak KKTC'ye özgü ulusal standartların hazırlanması; denetimlerin uzman ve akredite ekipler tarafından risk esasına göre yapılması; gıda, turizm, ulaşım, inşaat, yangın güvenliği ve sağlık alanlarında zorunlu asgari kriterlerin belirlenmesi; denetim sonuçları, eksiklikler ve yaptırımların dijital ortamda halka açıklanması; işletmelere uyum için rehberlik ve makul geçiş süreleri sağlanması, ağır ihmal hâlinde ise faaliyeti durdurma ve ürün geri çağırma gibi önlemlerin uygulanması.

Denetimin işletmeleri cezalandırmak için değil, vatandaşları korumak ve kurallara uyan işletmeler arasında adil rekabet sağlamak için gerekli olduğunu belirten Çakıcı, "Dürüst çalışan işletme denetimden korkmaz; kuralsızlığın yarattığı haksız rekabetten korunur. Vatandaş da satın aldığı ürünün, bindiği aracın, kaldığı otelin, girdiği binanın ve aldığı sağlık hizmetinin güvenli olduğunu bilmek ister. Biz olayların ardından konuşan değil, riskleri önceden gören bir devlet düzeni öneriyoruz. Çünkü standart, denetim ve hesap verebilirlik yoksa güven de yoktur" dedi.