Türkiye'nin Ay uzay aracının üretimi tamamlandı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin ilk Ay görevi kapsamında geliştirilen "Ay Uzay Aracı Projesi"nde gelinen son durumu TÜBİTAK UZAY OPMER'de düzenlenen basın toplantısında paylaştı.

Kacır, Ay'a erişmek üzere üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlanan uzay aracının, sistem seviyesi çevresel testlerin gerçekleştirilmesi için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne (USET) gönderildiğini bildirdi.

Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranı

Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay uzay aracının yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla üretildiğini belirten Kacır, İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kabiliyetlerin bu araçta da kullanıldığını söyledi. Yazılımların tamamının yerli ve milli olarak geliştirildiğini aktardı.

USET'te birkaç ay sürecek ısıl vakum, yapısal ve elektromanyetik uyumluluk testlerinin yapılacağını belirten Kacır, testlerin ardından aracın TÜBİTAK UZAY'ın ODTÜ yerleşkesindeki yeni temiz oda ve entegrasyon tesisine getirileceğini, nihai kontrollerin ardından fırlatma için ABD'deki Kennedy Uzay Üssü'ne gönderileceğini açıkladı.

2027'nin ilk aylarında fırlatma hedefi

Hava, saha ve yörünge koşullarının uygun olması halinde aracın 2027 yılının ilk aylarında uzaya gönderilmesinin planlandığını belirten Kacır, programda 2022 başından itibaren yüzde 77 tamamlanma seviyesine ulaşıldığını söyledi. Aracın geliştirme ve üretim süreçlerinde TÜBİTAK UZAY ve DeltaV'nin yanı sıra yerli teknoloji firmaları ve girişimlerin de görev aldığını belirtti.

Kacır, bugüne kadar sadece 8 ülkenin Ay görevi gerçekleştirdiğini, Türkiye'nin bu görevle 9'uncu ülke olmayı hedeflediğini ifade etti. Fırlatmanın ardından aracın Dünya yörüngesinden Ay transfer yörüngesine geçeceğini, Ay yüzeyinden 100 kilometre irtifada kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşmasının öngörüldüğünü, burada en az 3 ay boyunca operasyon yürütüleceğini, görev performansına bağlı olarak bu sürenin 1,5 yıla kadar uzatılabileceğini aktardı.

Görev süresince Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşiminin, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmalarının, Ay'ın manyetik alanlarının ve yüzeyin ısıl özelliklerinin inceleneceğini, yerli bilimsel ekipmanlarla Ay'daki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler yapılacağını belirtti. Bilimsel çalışmalar tamamlandıktan sonra aracın kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine ulaştırılmasının hedeflendiğini, bu süreçte yerli geliştirilen Hibrit İtki Sistemi'nin kullanılacağını söyledi.

Kacır, Türkiye'nin 31 Ağustos'ta imzalanan Artemis Mutabakatı'na katıldığını hatırlattı ve 5-9 Ekim 2026'da Antalya'da 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin düzenleneceğini belirtti.