Uzman: Sosyal medya fotoğraf akımları biyometrik veri riski taşıyor

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Murat Kırık, sosyal ağlarda yaygınlaşan "80'ler", "bebek", "aksiyon figürü" veya "sen de ekle" gibi fotoğraf paylaşma akımlarının masum bir eğlence gibi görünse de arka planda kapsamlı bir veri madenciliği ve davranış analizi barındırdığını belirtti.

Kırık, bu akımların kişiye özel ve duygusal sonuçlar üretmesi nedeniyle hızla yayıldığını, yapay zekanın bu sonuçları elde etmek için kullanıcıların yakın plan yüz fotoğraflarını ayrıntılı biçimde analiz ettiğini söyledi. Uygulamaların gözlerin konumu, burun ve ağız mesafesi ile yüzün ayırt edici hatları gibi hassas biyometrik verileri işlediğini vurgulayan Kırık, "Bunlar ilerleyen yıllarda çok ciddi biyometrik veri riskini beraberinde getirecek. Artık ülkeler dijital istihbaratı elinde bulundurmak için veriye ihtiyaç duyuyor" dedi.

Telefon numarası, e-posta veya adres gibi kişisel verilerin değiştirilebilir olduğunu, yüzün ise değişmez bir veri olduğunu anlatan Kırık, bu nedenle yüzün çok daha hassas bir biyometrik veri kapsamında yer aldığını söyledi. Yapay zekayı besleyen ve model geliştiren şirketlerin savunma, istihbarat, siber güvenlik gibi alanlarda veriye ihtiyaç duyduğunu belirten Kırık, "En büyük yaptığımız hata da 'Nasıl olsa verilerimiz, fotoğraflarımız her yerde' deyip bu tarz uygulamalara biyometrik verilerimizin açık bir şekilde yüklenmesi" dedi.

Sadece ünlü isimleri tehdit etmiyor

Akıllı kilitler, mobil cihazlar ve ev güvenlik sistemlerinin biyometrik doğrulama esasına göre çalıştığına dikkat çeken Kırık, yüz ve ses verilerinin ele geçirilmesiyle bu güvenlik sistemlerinin aşılabileceğini söyledi. Ünlü isimlerin yanı sıra tüm vatandaşların verilerinin de işlenebildiğini belirten Kırık, "Akımlar dönem dönem viral oluyor ve bu sayede veri toplanmış oluyor. Bu ilerleyen yıllarda çok daha ciddi sorunlar doğurabilir. Unutmayın kendi rızanızla bunu gerçekleştirmiş oluyorsunuz" ifadelerini kullandı.

Kullanıcıların dijital hijyen kurallarını uygulaması gerektiğini belirten Kırık şu bilgileri verdi: Uygulamalar yüklenirken kullanıcı sözleşmeleri ve gizlilik politikaları okunmalı; sosyal ağların ayarlar bölümünden ses ve görüntülerin model eğitiminde kullanılmasını engelleyen seçenekler pasifize edilmeli; galeriye ve mikrofona toptan erişim izni verilmemeli. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile 7253 sayılı yasa kapsamında kullanıcıların yasal hakları bulunduğunu belirten Kırık, ihlal durumunda platforma başvurulması, ekran görüntüsü alınarak cumhuriyet savcılıklarına ve kolluk kuvvetlerine suç duyurusunda bulunulması gerektiğini kaydetti.