Yunanistan'da İsrail'den alınacak 'Aşil Kalkanı' için kaynak kodu tartışması

Aleksandros Papanastasiu Bilim Enstitüsü Başkanı, emekli tuğamiral Stelios Fenekos, İsrail'den satın alınan silah sistemlerinde kaynak kodunun Atina'nın elinde olmamasının kriz ve savaş durumunda ülkeye yüksek maliyet çıkarabileceğini belirtti.

"in.gr" haber sitesine konuşan Fenekos, Yunanistan'ın İsrail'den satın almak üzere anlaşma imzaladığı "Aşil Kalkanı" sisteminin kaynak kodunun Atina'ya verilmeyeceğine ilişkin haberleri değerlendirdi. Fenekos, sadece füze ve radar alınmadığını, platformlar, sensörler, komuta merkezleri ve farklı silah sistemlerinin veri paylaşımı yaparak işbirliği kurduğu bütünsel bir hava savunma ağı kurulduğunu vurgulayarak kaynak kodunun bu ağ için kritik olduğunu söyledi.

Merkezi komuta ile komuta-kontrol altyapısının kaynak koduna sahip olmanın, sistem içinde işbirliği yapan tüm silah ve silah sistemlerinin kaynak koduna sahip olmak anlamına gelmediğini belirten Fenekos, şu ana kadar kamuoyuna açıklanan verilere göre İsrail'den alınacak SPYDER, BARAK MX ve Davud Sapanı sistemlerinin kritik dahili işlevlerine ait bir kaynak kodunun Yunanistan'a verildiğine dair bilgi bulunmadığını ifade etti.

Kritik bir silah sisteminde bağımlılık maliyetinin de hesaba katılması gerektiğini söyleyen Fenekos, bu maliyetin kriz veya savaş dönemlerinde anlaşmanın imzalandığı tarihteki maliyetten çok daha yüksek olacağına dikkat çekti. Fenekos, Aşil Kalkanı'nın toplam maliyetini bilmenin yeterli olmadığını belirterek, "Yunanistan'ın tek başına tam olarak yapabileceğini, hangi değişimlerde üretici firmaya ihtiyaç duyulacağını, hangi bağlantıların üçüncü ülke onayı gerektirdiğini ve özellikle Davud Sapanı'nın hangi bağlantılarının önceden ABD onayı gerektirdiğini bilmemiz gerekir" dedi.

3 milyar avroluk anlaşma

İsrail ile Yunanistan arasında 31 Ağustos'ta Tel Aviv'de yaklaşık 3 milyar avro değerindeki "Aşil Kalkanı" hava savunma anlaşması imzalanmıştı. Anlaşma kapsamında İsrail'in Yunanistan'da David's Sling (Davud Sapanı) sistemleri ve Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından geliştirilen Barak MX sistemi dahil çok katmanlı bir hava savunma ağı kuracağı bildirilmişti.

Anlaşmanın, Rafael şirketinin Davud Sapanı ve IAI'nın Barak MX sistemlerinin yanı sıra Rafael'in Spyder sistemini ve IAI'nın hava kontrolüne yönelik MMR tipi çok görevli radarlarını da kapsadığı, ayrıca Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni bir ulusal komuta ve kontrol sisteminin de anlaşmada yer aldığı belirtilmişti.

Yunanistan'daki muhalefet partileri, anlaşmanın İsrail'e savunma alanında bağımlılığı artıracağını, Yunan vergi mükelleflerine mali yük getireceğini ve ülkenin bölgesel politikasını daha fazla İsrail'e bağlayacağını öne sürmüştü. Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis de anlaşmayı "utanç verici" bulduğunu belirterek yönetici sınıfın bu anlaşmayla Yunanistan'ı lekelemesine izin verildiğini söylemişti. Basındaki değerlendirmelerde ise anlaşmanın maliyeti, İsrail'e teknolojik ve stratejik bağımlılık ile Atina'nın Orta Doğu'daki konumuna etkileri eleştirilmişti.