Zeki Çeler: Öğrenci taşımacılığında kalıcı sistem kurulmalı

Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Genel Başkanı Zeki Çeler, Kıbrıs Türk Toplu Taşımacılar Birliği ve Kar-İş temsilcileriyle bir araya gelerek öğrenci taşımacılığında yaşanan sorunları dinledi. Çeler, yaşanan krizin yalnızca ücret veya sözleşme meselesi olmadığını belirterek, "Yıllardır aynı sorunları yaşıyorsak sorun kişilere değil, sistemin kendisine bakmayı gerektiriyor" dedi.

Görüşmede Genel Sekreter Yardımcısı Hasan Umur, TDP Lefkoşa İlçe Başkanı Mehmet Manavoğlu, Dış İlişkiler ve Dijital Diplomasi Sekreteri Kemal Baykallı ve Eğitim, Parti İçi Gelişim ve Kadro Yetiştirme Sekreteri Evrim Hınçal da hazır bulundu.

2026-2027 eğitim öğretim yılının başlamasına rağmen öğrenci taşımacılığının başlatılamaması, sektörde biriken sorunları yeniden gündeme taşıdı. Kıbrıs Türk Toplu Taşımacılar Birliği ile Kar-İş, gerekli protokol ve sözleşmelerin imzalanmadığını belirterek taşımacılığa başlamama kararı aldı. Taşımacılar, sorunun yalnızca ücret artışı olmadığını, güvenli, yasal, denetlenebilir ve sürdürülebilir bir sistem kurulması gerektiğini söylüyor.

Dijitalleşme çağrısı

Çeler, sorunun temelinde günübirlik çözümlerle ilerleyen kamu yönetimi anlayışının bulunduğunu söyledi. Kamu hizmetlerinin dijitalleşmesiyle öğrenci taşımacılığının da baştan sona izlenebilir bir sisteme dönüştürülebileceğini, araçların, sürücülerin, izinlerin, güzergâhların, sözleşmelerin ve ödemelerin tek bir sistem üzerinden takip edilebileceğini belirtti.

"Her yıl yeniden protokol yapalım, yeniden toplantı yapalım, yeniden aynı sorunları konuşalım" anlayışının sürdürülebilir olmadığını ifade eden Çeler, kamu kurumlarının karar alma ve denetim süreçlerinin otomatik, düzenli ve şeffaf bir yapıya kavuşturulması gerektiğini kaydetti. Çeler, geçmişte Çalışma Bakanlığı döneminde sosyal sigortalar alanında yapılan dijitalleşme çalışmalarını örnek göstererek, teknik olarak çözülebilecek sorunların yıllarca bürokratik süreçlere terk edilmemesi gerektiğini söyledi.

Personel değişikliği sorunu

Taşımacılar, bakanlık ve dairelerdeki personel değişikliklerinin süreçlerin yeniden başlamasına neden olduğunu, daha önce yapılan görüşme ve hazırlıkların yeni yöneticilere yeniden anlatılmak zorunda kalındığını belirtti. Çeler, devletin kurumsal hafızasının kişilerden bağımsız işlemesi gerektiğini vurgulayarak "Bir müdür değiştiğinde sistem yeniden başlamamalı" dedi ve yazılı kurallar, dijital takip mekanizmaları, net görev tanımları ile sürekli çalışan denetim birimleri oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Çeler, öğrenci taşımacılığının yalnızca bir hizmet satın alma veya ücretlendirme meselesi olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, öğrencilerin güvenliği, taşımacıların çalışma koşulları, sürücülerin yeterliliği, araçların teknik durumu, refakatçilerin sorumluluğu, izinler, ödemeler ve denetimin aynı sistem içerisinde ele alınması gerektiğini söyledi. Toplantıda dile getirilen sorunların ilgili kurumlarla paylaşılacağını belirten Çeler, her eğitim yılı başında yeniden kriz yaşanmasının önüne geçecek kalıcı bir yapı oluşturulması gerektiğini kaydetti.

Taşımacıların sorunları

TDP Basın Bürosu'nun verdiği bilgiye göre taşımacıların en temel sorunlarından biri, gerekli kararların ve sözleşmelerin eğitim yılı başlamadan önce tamamlanmaması. Taşımacılar, geçen yıl da benzer sorunların yaşandığını, izin ve tarife süreçlerinin geciktiğini, bakanlıklardaki personel değişiklikleri ve bürokratik süreçler nedeniyle sözleşme ve ödeme mekanizmalarının zamanında işletilemediğini anlattı.

2026 yılında İzin Kurulu'nun 15 Ocak'ta belirlediği yüzde 40 oranındaki artışlı yolcu taşıma tarifelerinin 2025-2026 eğitim-öğretim yılı öğrenci taşımacılığı sözleşmelerine uygulanmasına yönelik Bakanlar Kurulu kararı alınmıştı. Kararda ayrıca, İzin Kurulu'nun geç toplanması nedeniyle 15 Eylül 2025-14 Ocak 2026 döneminde yaşanan mağduriyet için taşımacılara belirli koşullarda yüzde 40'a kadar katkı yapılması öngörülmüştü. Sektör temsilcileri ise bu tür dönemsel düzenlemelerin kalıcı bir sistemin yerini tutmadığını savunuyor.

Taşımacılar, akaryakıt, araç, bakım, sigorta, sürücü ve diğer işletme giderlerindeki artışların mevcut ücretlendirme yapısı içinde karşılanamadığını, devlet tarafından belirlenen ücret ile gerçek işletme maliyetleri arasında giderek büyüyen bir fark oluştuğunu, buna ek olarak yapılan kesintilerin gelirlerini daha da düşürdüğünü söyledi. Ödemelerin gecikmesinin de araç yenileme ve işletme giderlerini karşılamayı zorlaştırdığını belirten sektör temsilcileri, KTTTB'nin 2026 yılı temmuz ayında yaptığı açıklamada 2025-2026 eğitim yılına ait Nisan, Mayıs ve Haziran ödemeleri ile bazı teminat kesintilerinin henüz yapılmadığının duyurulduğunu hatırlattı.

Toplantının öne çıkan başlıklarından biri de öğrencilerin yanında görev yapan refakatçiler oldu. Taşımacılar, yüzlerce refakatçinin istihdam, ödeme, eğitim ve sorumluluklarının net biçimde belirlenmediğini belirterek, bu kişilerin taşımacıların üzerinde mali ve hukuki bir yük haline getirilmemesi gerektiğini söyledi. Sektör temsilcileri, refakatçilerin eğitimlerinin ve görev tanımlarının mevzuatla açık biçimde belirlenmesini, sorumluluğun yalnızca taşımacıların üzerine bırakılmamasını istedi.