18 Ekim Dünya Menopoz Günü: Uzmandan menopoz hakkında bilgilendirme

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Mürüde Çakartaş Dağdelen, 18 Ekim Dünya Menopoz Günü kapsamında yaptığı açıklamada menopozun bir hastalık olmadığını, kadın yaşamının doğal bir geçiş dönemi olduğunu vurguladı.

Dağdelen, tıbbi olarak başka bir neden olmaksızın 12 ay boyunca adet görülmemesi durumunun menopoz olarak kabul edildiğini, kadınların genellikle 45-55 yaşları arasında, ortalama 50-51 civarında menopoza girdiğini belirtti. Menopoz öncesinde 'perimenopoz' denilen ve birkaç yıl sürebilen bir geçiş döneminin bulunduğunu, bu dönemde kadının hâlâ adet görebileceğini ancak hormon seviyelerinde dalgalanmalar başladığını söyledi.

Belirtiler ve riskler

Dağdelen, adet düzenindeki değişiklikler, sıcak basmaları, gece terlemeleri, uyku bozukluğu, çarpıntı, baş ağrıları, kas-eklem yakınmaları, huzursuzluk, kaygı ve konsantrasyon güçlüğünün menopoz belirtileri arasında yer aldığını aktardı. Ancak her unutkanlık veya yorgunluğun menopoza bağlanmaması gerektiğini, tiroid hastalıkları, kansızlık, vitamin eksiklikleri, depresyon ve uyku bozukluklarının da benzer şikayetlere yol açabileceğini belirtti.

Menopozun cinsel yaşamı da etkileyebildiğini, östrojen azalmasıyla vajinal kuruluk ve hassasiyet gelişebileceğini söyleyen Dağdelen, bu durumların vajinal nemlendiriciler, kayganlaştırıcılar veya gerektiğinde lokal hormonal tedavilerle değerlendirilebileceğini kaydetti.

Ne zaman uzmana başvurulmalı

Dağdelen, 12 ay adet görmedikten sonra yeniden kanama yaşanması, çok yoğun veya uzun süren kanamalar, adetler arası kanama, ilişki sonrası kanama, açıklanamayan pelvik ağrı ya da 40 yaşından önce adetlerin kesilmesi durumlarında kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.

Kemik, kalp ve metabolik sağlık

Menopoz sonrasında östrojenin azalmasıyla kemik kaybının hızlanabileceğini, osteoporoz ve kırık riskinin artabileceğini belirten Dağdelen, risk faktörlerine göre kemik mineral yoğunluğu ölçümü yapılabileceğini, direnç ve ağırlık egzersizlerinin, yeterli protein alımının, kalsiyum ve D vitamini takibinin önemli olduğunu söyledi.

Kilo artışının yalnızca menopoza bağlanamayacağını, yaşla birlikte kas kütlesi azalması, enerji ihtiyacındaki değişim ve fiziksel aktivite azalmasının da etkili olduğunu belirten Dağdelen, hedefin yalnızca tartıya değil kas kütlesinin korunmasına ve metabolik sağlığın sürdürülmesine odaklanmak olduğunu kaydetti. Menopoz sonrası dönemde kolesterol, kan basıncı ve insülin duyarlılığında değişiklikler görülebileceğini belirterek düzenli kontrollerin önemine dikkat çekti.

Hormon tedavisi

Hormon tedavisiyle ilgili iki uç yaklaşımın da doğru olmadığını belirten Dağdelen, tedavinin kişiye özel planlanması gerektiğini, yaş, menopozdan geçen süre, rahim durumu, meme sağlığı ve aile öyküsü gibi faktörlerin birlikte değerlendirildiğini söyledi. Genel olarak 60 yaşından genç veya menopoz başlangıcından itibaren ilk 10 yıl içindeki kadınlarda yarar-risk dengesinin çoğu zaman olumlu olabileceğini belirtti.

Meme kanseri riskinin kullanılan hormonun türüne, süresine ve kişisel risk faktörlerine göre değiştiğini, tedavinin korku üzerinden değil yarar-risk dengesiyle planlanması gerektiğini vurguladı. Bazı sağlık durumlarında sistemik hormon tedavisinin uygun olmayabileceğini, tedavinin tablet dışında bant, jel ve lokal uygulamalar şeklinde de olabileceğini aktardı.

Biyoözdeş hormon tedavisi hakkında da açıklama yapan Dağdelen, ruhsatlandırılmış ve standart dozları belirlenmiş biyoözdeş hormon preparatlarının bulunduğunu, kişiye özel hazırlanan 'compounded' karışımların standart ürünlerden daha güvenli olduğuna dair yeterli bilimsel kanıt olmadığını belirtti.

Dağdelen, hormon tedavisinin amacının kadını gençleştirmek olmadığını, menopoz belirtilerini azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak olduğunu söyledi. Sözlerini "Menopoz kadınlığın sona ermesi değildir. Menopozdan korkmayın, belirtilerinize sessizce katlanmayın, menopozu da ihmal etmeyin" diyerek tamamladı.