Perşembe, 15 Ekim 2026 · Lefkoşa

KAYITKIBRISKIBRIS'IN KAYDI✦✦KKTCKayıtKıbrıs

Teknoloji

Bilim insanları teoride kalan karbon yapısı diamondiyne'i ilk kez üretti

Göteborg Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, yaklaşık 35 yıl önce teorik olarak öne sürülen diamondiyne adlı karbon yapısını iki sıvının buluştuğu ince bir filmde ilk kez elde etti.

Bilim insanları teoride kalan karbon yapısı diamondiyne'i ilk kez üretti

İsveç'teki Göteborg Üniversitesi'nden bilim insanları, karbonun elması ve grafiti de kapsayan allotrop ailesine yeni bir üç boyutlu yapı eklediklerini açıkladı. Araştırmacılar, karbon atomlarını üçlü bağlarla birleştirerek diamondiyne adı verilen yapıyı nispeten ucuz ekipmanlarla üretmeyi başardı. Malzeme, her üç boyutta da köşeden köşeye bağlanan dörtyüzlü şekillerden oluşan bir ağ halinde kristalleşiyor.

Araştırma ekibine liderlik eden fiziksel kimya profesörü Karl Börjesson, dörtyüzlüler arasında boşluklar bulunduğunu belirterek, bu nedenle yapının gözenekli bir elmasa benzetilebileceğini söyledi. Börjesson, elmasın aksine diamondiyne'de karbon atomlarının birbirine bağlanması için yüksek basınca ihtiyaç duyulmadığını vurguladı.

Kristal desenleri küçük alanlarda doğrulandı

Stockholm Üniversitesi'ndeki elektron mikroskobuyla yapılan incelemede, kristal yapının en azından her kenarı 10 nanometre olan hacimlerde tekrarlayan desenler halinde oluştuğu ve bu desenlerin teorik modellerle uyuştuğu doğrulandı. Oluşum sırasında karbon atomlarının diamondiyne halinde birleşmesini engelleyebilecek birçok etkenin bulunduğu belirtildi.

Keşif, ekibin karbon tabanlı moleküllerin metal iyonları olmadan birbirine bağlandığı gözenekli malzemeler geliştirme çabalarından ortaya çıktı. Bu tür yapılar, 2025 Nobel Kimya Ödülü'nü kazanan metal-organik çerçevelerden farklı olarak kovalent organik çerçeveler olarak adlandırılıyor. Diamondiyne'in dörtyüzlü yapısı, ekibin üretimi başarmasından on yıllar önce teorik olarak tanımlanmıştı.

Uzun süre elmas, grafit ve yapay olarak üretilen fullerenler, karbon nanotüpler ile grafenle sınırlı kalan karbon allotropları listesine son yıllarda yeni örnekler eklenmişti. Diamondiyne, bu yeni grup içinde üç boyutlu yapıya sahip ilk örnek olarak öne çıkıyor.

Börjesson, ekibin şimdi diamondiyne'in özelliklerini ve olası kullanım alanlarını araştıracağını, yapının gözenekli olmasının birkaç diamondiyne yapısının birbirinin boşluklarından iç içe geçebilmesi gibi bir potansiyel de taşıdığını belirtti.

Kıbrıs'ın kaydını kaçırma

Her gün bir "Kıbrıs'ın Hikâyesi", son dakika ve günün özeti — takipte kal.

İlgili Kayıtlar