CMIRS anketi: Kıbrıslı Türklerin %88,4'ü torpilsiz iş yapılamadığını düşünüyor

Göç Kimlik ve Hak Çalışmaları Merkezi'nin (CMIRS) üç ayda bir düzenlediği araştırmanın Eylül 2026 dönemine ilişkin ikinci bölümü yayımlandı. 500 kişiyle yüz yüze anket yöntemiyle gerçekleştirilen çalışmada Kıbrıslı Türklerin adalet, eşitlik, liyakat, kurumsal işleyiş, kurallara uyma ve toplumsal dayanışmaya ilişkin algıları ölçüldü.

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 67,2'si yasaların herkes için eşit uygulanmadığını, yüzde 88,4'ü ise torpil veya kayırmacılık olmadan vatandaşların işlerini kolayca yapamadığını düşünüyor.

Hükümete güven düşük

Katılımcıların yüzde 59,4'ü hükümetler değişse bile temel sorunların değişmediğini, yüzde 67,2'si ülkede işlerin kontrol altında olmadığını belirtti. Hükümetin sorunları etkin biçimde çözemediğini düşünenlerin oranı yüzde 75,4, vatandaşın günlük yaşamını kolaylaştırmadığını düşünenlerin oranı yüzde 74 oldu. Hükümetin şeffaf ve hesap verebilir olmadığını düşünenlerin oranı yüzde 78,2'ye ulaştı. Seçimlerin adil ve özgür yapıldığı görüşüne katılmayanların oranı ise yüzde 50,2 olarak ölçüldü.

Liyakat ve dayanışma algısı

Dürüst insanların günümüzde başarılı olmasının mümkün olmadığını düşünenlerin oranı yüzde 47,49, doğru ile yanlış arasındaki sınırın belirsizleştiğini düşünenlerin oranı yüzde 49,1 olarak kayda geçti. Ülkede çalışmanın karşılığının çoğu zaman alınmadığını düşünenlerin oranı yüzde 57,92'ye, kamu kaynaklarının siyasi amaçlarla da kullanıldığını düşünenlerin oranı yüzde 65'e çıktı. Son yıllarda toplumdaki dayanışmanın azaldığını düşünenlerin oranı ise yüzde 52,4 olarak belirlendi.

Yücel: Çok katmanlı bir güven ve yönetim sorunu

CMIRS adına değerlendirme yapan Mine Yücel, Eylül 2026 verilerinin tek tek sorunların toplamından daha kapsamlı bir toplumsal sorunlar yumağını ortaya koyduğunu belirtti. Yücel, ekonomik güvensizlik, hayat pahalılığı ve olumsuz ekonomik beklentilerin yanında sağlık, altyapı, eğitim ve kamu hizmetlerindeki düşük memnuniyetin de tabloya eklendiğini kaydetti.

Yücel, düşük hükümet, Meclis ve siyasi parti güveniyle şeffaflık, eşitlik, liyakat ve hesap verebilirlik konusundaki yüksek memnuniyetsizliğin; dürüstlük, emeğin karşılığı, doğru ile yanlış arasındaki sınır, dayanışma ve değişim beklentisi gibi alanlardaki olumsuz algılarla birlikte ekonomi, kamu hizmetleri, adalet, liyakat, demokratik işleyiş ve toplumsal dayanışmanın birbirine temas ettiği çok katmanlı bir güven ve yönetim sorununa işaret ettiğini belirtti.

Sonuçların yaklaşan seçimler öncesinde siyasi partilere önemli mesajlar verdiğini ifade eden Yücel, ekonomik sorunların yanı sıra kamu hizmetlerinin yetersizliği, altyapı sorunları, yönetim kapasitesine ilişkin olumsuz değerlendirmeler, adalet ve eşitlik algısındaki zayıflama ile Kıbrıs Sorunu'nun halen temel sorun alanları arasında yer aldığını kaydetti. Yücel, seçim sonrasında siyasi kurumlara yönelik güvenin yeniden güçlenmesinin, siyasi söylemlerdeki değişime değil sorunların çözümüne yönelik ölçülebilir ve görünür adımların atılmasına bağlı olacağını belirtti.