Dünyanın ilk mRNA kanser aşısı melanomda nüks ve ölüm riskini yüzde 42 düşürdü

Dünyanın ilk kişiselleştirilmiş mRNA kanser aşısı, cilt kanseri melanomun nüksetme veya ölümle sonuçlanma riskini yüzde 42 azalttı. Faz 3 klinik denemesinde elde edilen bu sonuç, tek başına uygulanan standart immünoterapiyle kıyaslandı.

Avustralya Melanom Enstitüsü'nden tıbbi onkolog Georgina Long'ın küresel baş araştırmacı olarak yürüttüğü çalışmanın sonuçları 2026 Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği Kongresi'nde sunuldu. Sonuçların New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanması bekleniyor.

Moderna ve Merck tarafından geliştirilen aşı, ameliyat sonrası melanomun geri dönmesini önlemek amacıyla tasarlandı. Yöntemde her hastanın tümörü dizilişine ayrılıyor ve tümörün sağlıklı hücrelerden ayıran özellikleri belirleniyor. Bu bilgilere dayanarak oluşturulan aşı, mRNA yoluyla hastanın bağışıklık sistemine kanserin kişiye özel bir "kimliğini" tanıtıyor ve bağışıklık hücrelerinin kanseri tanıyıp saldırmasını sağlıyor. Aşı, Keytruda adlı mevcut bir immünoterapi ilacıyla birlikte uygulanıyor.

Denemeye dahil olmayan Amerikan Kanser Araştırmaları Derneği seçilmiş başkanı, tıbbi onkolog Robert Vonderheide, sonuçların alanın en büyük dönüm noktalarıyla aynı seviyede olduğunu söyledi.

Dünya çapında 157 merkezden bin 100'den fazla hastanın katıldığı faz 3 denemesi, 2024'te yayımlanan faz 2 bulgularını destekliyor. Tedaviye başladıktan altı ay sonra kansersiz kalan hastalarda, melanomun nüksetme veya ölüm riskindeki azalma tek başına pembrolizumaba kıyasla yüzde 58'e ulaştı.

mRNA aşısı şu an Avustralya veya ABD'deki hastalar için henüz mevcut değil; sonuçlar düzenleyici inceleme sürecine girdi ve bu sürecin ülkeye bağlı olarak birkaç yıl sürebileceği belirtiliyor.

Avustralya Melanom Enstitüsü'nden tıbbi onkolog Alex Menzies, yöntemin yalnızca ilerlemiş melanom hastaları için değil, mevcut immünoterapilerin etkili olmadığı diğer kanser türlerinde de sonuçları iyileştirebileceğini umduklarını açıkladı.

Son dönemde kolorektal kanser ile baş ve boyun kanseri için test edilen bazı mRNA aşısı denemelerinin nüksetmeyi azaltmada başarısız olduğu belirtilirken, bu durumun melanom denemesindeki sonuçları daha da anlamlı kıldığı vurgulanıyor.