HP-TCEK: Kazanılmış hakları güvenli yaşama dönüştürmek siyasi sorumluluktur

HP-TCEK, son haftalarda ülkede yaşanan ağır şiddet olaylarının kadınların yaşam hakkının korunmasına ilişkin sorunu yeniden gündeme getirdiğini belirtti.

Açıklamada, 3 Ağustos'ta Taşkınköy'de bir kadının bıçaklı saldırı sonucu ağır yaralandığı, 7 Eylül'de Saliha Özkol'un polis açıklamasına göre eski eşi tarafından öldürüldüğü ve 12 Eylül'de Rukiye Tunçer'in yaşamını yitirdiği, eşinin cinayet soruşturması kapsamında tutuklandığı hatırlatıldı. HP-TCEK, Özkol ve Tunçer'i saygıyla andığını, ailelerinin acısını paylaştığını belirtti.

"Tehdit altındaki kadını koruyabilecek bir sistem var mı?"

Açıklamada, üzülmenin ve kınamanın yeterli olmadığı vurgulanarak, şiddet ölümle sonuçlanmadan önce tehdit altındaki bir kadını koruyabilecek bir sistemin bulunup bulunmadığı sorgulandı. Devletin sorumluluğunun suç işlendikten sonra başlamadığı, riskleri önceden tespit etmenin, şiddeti önlemenin ve kurumlar arası koordinasyonu sağlamanın devletin temel yükümlülüğü olduğu kaydedildi.

İstanbul Sözleşmesi'nin iç hukuka geçirilmesi, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi Yasası'nın kabulü, Kadın Dayanışma Evi'nin hizmete girmesi ve polis bünyesinde kadına yönelik şiddetle mücadele birimlerinin kurulması önemli kazanımlar olarak sıralandı. Ancak açıklamada, bu kazanımların kadınların hayatını neden yeterince güvenli hâle getiremediği sorusu yöneltildi.

Başbakanlığın 13 Eylül tarihli açıklamasında koruma ve önleme mekanizmalarının gözden geçirileceğinin belirtildiği hatırlatılarak, hangi eksikliklerin belirlendiği, hangi kurumun hangi sorumluluğu üstleneceği, ne kadar bütçe ayrılacağı ve çalışmaların hangi tarihte tamamlanacağı soruldu.

KKTC İstatistik Kurumu'nun 2025 verilerine göre kadınlara karşı kayda geçen suçların yüzde 43,8'ini darp olaylarının oluşturduğu belirtilerek, koruma emirlerinin uygulanıp uygulanmadığı, yüksek riskli vakaların izlenip izlenmediği ve kadınların ihtiyaç duydukları desteğe ulaşıp ulaşamadığının da bilinmesi gerektiği kaydedildi.

Yedi adımlık öneri

HP-TCEK, Halkın Partisi'nin iktidar sorumluluğu üstlenmesi halinde uygulayacağı yedi adımı şöyle sıraladı: bütçesi ve takvimi belirlenmiş kapsamlı bir eylem planı hazırlanması; polis, sosyal hizmetler ve sağlık birimleri arasında ortak risk değerlendirme ve vaka takip sistemi kurulması; koruma emirlerinin etkin uygulanması ve ihlallere hızlı müdahale mekanizmaları oluşturulması; sığınma hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve hukuki-psikososyal desteklerin bütünlüklü geliştirilmesi; ev içi şiddetin önlenmesine ilişkin mevzuatın tamamlanması ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi'nin güçlendirilmesi; okullarda eşitlik ve şiddetsiz ilişki eğitimlerinin geliştirilmesi; kadın cinayetleri ve ağır şiddet vakalarında kamu kurumlarının hangi aşamada ne yaptığının incelenip sonuçların kamuoyuyla paylaşılması.

HP-TCEK, meselenin yalnızca yeni yasa veya kurum oluşturmak olmadığını, asıl hedefin risklerin erken tespit edildiği, kurumların sorumluluklarını bildiği ve kararların gerçekten uygulandığı bir koruma sistemi kurmak olduğunu belirtti. Açıklamada, kazanılmış hakların mevzuat metinlerinde bırakılmayıp kadınların günlük yaşamında gerçek güvencelere dönüştürülmesi gerektiği ifade edildi.