Kadın cinayetlerinin ardından: Toksik erkeklik ve şiddetin normalleşmesi

Son üç hafta içinde Kuzey Kıbrıs'ta iki kadın hayatını kaybetti: Saliha Özkol ve Rukiye Tuncer. Aynı dönemde bir kadın da cinayete teşebbüs sonucu ağır şiddete maruz kaldı. Bu olaylar, toplumda 'toksik erkeklik' kavramı üzerinden yeniden bir tartışma başlattı.

Toksik erkeklik kavramı, erkeklerin doğası gereği şiddete eğilimli olduğu anlamına gelmiyor; erkekliğin nasıl öğretildiğine, hangi davranışların 'erkeklik' sayıldığına ve bu davranışlardan hangilerinin zarar verdiğine işaret ediyor. Gücü, kontrolü, baskıyı ve duyguların bastırılmasını erkekliğin doğal bir parçası gibi sunan düşünce kalıpları bu kapsamda değerlendiriliyor.

Bir partnerin ne giyeceğine, kiminle görüşeceğine ya da telefonunu kimlerle paylaşacağına karar vermeye çalışmak, tehdit etmek, ekonomik olarak bağımlı hale getirmek ya da fiziksel şiddet uygulamak sevginin değil, şiddetin biçimleri olarak tanımlanıyor. Şiddetin genellikle küçümseme, hakaret, kontrol, tehdit ve izolasyon gibi aşamalardan geçerek ilerlediği, bazı durumlarda bu sürecin cinayetle sonuçlandığı vurgulanıyor.

KAYAD: Ayrı bir yasa yok

Kadından Yaşama Destek Derneği (KAYAD), yıllardır Kuzey Kıbrıs'ta kadına ve çocuğa yönelik şiddetin önlenmesi konusunda çalışmalar yürütüyor. Derneğin 'Şiddete Karşı Diren' projesi kapsamında polis, sosyal hizmet çalışanları, öğretmenler, hemşireler, doktorlar ve avukatlara yönelik eğitimler verilmiş, aile içi şiddetin boyutuna ilişkin araştırmalar yapılmış ve 83 maddelik bir Ev İçi Şiddet Yasa taslağı hazırlanmıştı. KAYAD bu taslağı 'Ev İçi Şiddet Gören Kişilerin Korunmasına Dair Yasa Önerisi' adıyla hükümete sunmuştu.

KAYAD, 13 Eylül 2026 tarihli açıklamasında son üç hafta içinde yaşanan iki kadın cinayeti ve bir kadın cinayeti teşebbüsüne dikkat çekerek, ülkede hâlâ ayrı bir Ev İçi Şiddet Yasası bulunmadığını vurguladı. Dernek ayrıca, bir kadının şiddet nedeniyle polise başvurmasının çoğu zaman yaşadığı ilk şiddet olayıyla ilgili olmadığını, kadınların yardım istemeden önce genellikle birden fazla kez şiddete maruz kaldığını belirtti.