İsveç, ülkeyi terk eden göçmenlere 36 bin dolar teşvik ödüyor

İsveç hükümeti, 2026 yılı başından itibaren AB dışından gelen ve ikamet izniyle ülkede yaşayan yabancılara, gönüllü olarak ülkeyi terk etmeleri karşılığında 350 bin İsveç kronuna (yaklaşık 36 bin dolar) kadar mali destek ödüyor.

Toplam bütçesi 1,3 milyar İsveç kronu (yaklaşık 100 milyon sterlin) olan program, hükümetin resmi internet siteleri üzerinden farklı dillerde duyuruldu. Hükümete dışarıdan destek veren aşırı sağcı İsveç Demokratları Partisi de temmuz ayında otobüs ilanlarıyla Somalili göçmenlere geri dönüş hibesini tanıttı.

Başbakan Ulf Kristersson, göçmenlerin geri dönüşünü artırmanın hükümetin öncelikleri arasında olduğunu açıkladı. Almanya'da Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde oy oranını artıran Almanya için Alternatif (AfD) Partisi yetkilileri de uygulamayı memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi.

Katılım düşük, muhalefet eleştiriyor

Yıl başından bu yana programdan yararlanarak ülkeyi terk etmeyi kabul eden kişi sayısı 171'de kaldı. Göç uzmanları, bu tür mali teşviklerin gönüllü geri dönüşleri belirgin şekilde artırdığına dair kanıt bulunmadığını, adımların büyük ölçüde sembolik olduğunu değerlendirdi.

İsveç Demokratları Partisi, programın vatandaşlıktan feragat etmeyi kabul eden İsveç vatandaşı göçmenleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini önerdi. Muhalefet ve insan hakları örgütleri ise Kristersson hükümetinin bu politikasını toplumu bölücü olarak nitelendirdi.

13 Eylül'deki seçimler öncesi yapılan kamuoyu yoklamaları, 10,6 milyon nüfuslu ve yaklaşık 2 milyon yabancı doğumlu sakini bulunan İsveç'te hükümet ile merkez sol muhalefet arasında başa baş bir yarış olduğunu gösteriyor.

Stockholm'ün Satra banliyösünde görüşülen farklı ülkelerden göçmenler, teşvikten haberdar olduklarını ancak İsveç'te kalmayı sürdürmek istediklerini belirtti. Sudan'dan gelerek sekiz yıl önce İsveç'e yerleşen sanatçı Elena Ibrahim, özgür bir yaşam sürdüğünü ve geri dönmeyi düşünmediğini söyledi. Stockholm Camisi İmamı Mahmoud Khalfi ise politikanın Müslüman nüfus arasında endişe yarattığını, düşük eğitimli göçmenlerin başka ülkelere gitme seçeneğinin bulunmadığını belirterek uygulamanın sorunları çözmediğini savundu.

Vatandaşlık kuralları sıkılaştırıldı

Hükümet geri dönüş teşviklerinin yanı sıra göçmenlik kurallarını da sıkılaştırdı. Daimi ikamet izinleri kaldırılarak izinlerin üç yılda bir yenilenmesi zorunluluğu getirildi. Ağustos ayında ise vatandaşlık başvurusu yapanlar için ilk kez zorunlu dil ve genel kültür sınavı uygulanmaya başladı; Stockholm'deki sınav merkezinde 900 göçmen İsveç tarihi, krallık soy ağacı ve geleneksel bayramlar konularında test edildi. Göç Bakanı Johan Forssell, vatandaşlığın sadece haklardan değil sorumluluklardan oluştuğunu belirterek düzenlemelerin makul gereklilikler olduğunu açıkladı.