Prof. Dr. Karakulak: Elektronik sigara kalp krizini tetikleyebilir

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Nadir Karakulak, gençler arasında yaygınlaşan ve "puff" olarak bilinen elektronik sigaraların sanıldığı kadar masum olmadığını belirtti.

Karakulak, bu cihazların içerdikleri sıvıyı ısıtarak oluşturduğu aerosolün yalnızca su buharından ibaret olmadığını, nikotin başta olmak üzere çeşitli kimyasal madde ve zararlı partikül içerdiğini söyledi. Nikotinin stres hormonlarının salınımını artırarak kalp hızını yükselttiğini, kan basıncını artırdığını ve damarları daralttığını belirten Karakulak, bu etkilerin kalbin iş yükünü artırdığını ifade etti.

Kalp krizi riski ilk dakikalarda başlayabiliyor

Karakulak, elektronik sigara kullanımı sırasında veya hemen sonrasında kalp krizi gelişmesinin tıbben mümkün olduğunu vurguladı. Özellikle kalp damar hastalığı bulunan kişilerde riskin çok daha fazla olduğunu belirten Karakulak, koroner damarlarda ani kasılma (koroner spazm) ve damar iç yüzeyinin zarar görmesi sonucu oluşabilecek pıhtının kalp krizini tetikleyebileceğini kaydetti.

Bazı deneysel ve küçük ölçekli insan çalışmalarının, elektronik sigara kullanımının kanın pıhtılaşmasında görev alan trombositlerin aktivitesini artırabildiğini gösterdiğini belirten Karakulak, bu etkilerin bir kısmının kullanımdan sonraki ilk dakikalarda ortaya çıkabildiğini söyledi.

Kalp krizinin yalnızca ileri yaşlarda veya ciddi damar tıkanıklığı bulunan kişilerde görülmediğini, sağlıklı gençlerde de farklı nedenlerle gelişebildiğini belirten Karakulak, bilimsel yayınlarda elektronik sigara kullanan 20'li yaşlardaki bireylerde kalp damarlarının tama yakın tıkandığı veya ani ritim bozukluğu geliştiği vakaların bildirildiğini, ancak bu bildirimlerin bireysel vakalara dayandığını ve kesin bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığını vurguladı.

Ritim bozukluğu ve nikotin zehirlenmesi riski

Karakulak, elektronik sigaraların içerdikleri nikotin nedeniyle kalbin elektriksel faaliyetlerini etkileyebildiğini, nikotinin kalp hızını artırması ve stres hormonlarını uyarmasının çarpıntıya ve ritim bozukluklarına yatkınlığa neden olabildiğini belirtti. Ventriküler taşikardi ve ventriküler fibrilasyon gibi ciddi ritim bozukluklarının ani kalp durmasına ve acil müdahale edilmediğinde ölüme yol açabildiğini söyleyen Karakulak, elektronik sigaraların bu tür ritim bozukluklarını tetikleyebileceğine ilişkin bulgu ve vaka bildirimleri bulunmakla birlikte, doğrudan neden-sonuç ilişkisini ortaya koyan klinik verilerin henüz sınırlı olduğunu kaydetti.

Kısa sürede yoğun miktarda nikotin alınmasının kalp hızında ve tansiyonda ani yükselmeye, damarlarda ani daralmaya yol açtığını belirten Karakulak, ani ve yüksek miktarda nikotin alımının bulantı, baş dönmesi, çarpıntı ve ağır durumlarda nikotin zehirlenmesine neden olabileceğini söyledi.

Karakulak, elektronik sigaranın güvenli bir alternatif olmadığını, genç yaşta edinilen bu alışkanlığın hem nikotin bağımlılığı hem de uzun vadeli kalp ve damar sağlığı açısından risk oluşturduğunu vurgulayarak, ailelerin çocuklarıyla açık iletişim kurarak elektronik sigaraların riskleri konusunda onları doğru bilgilendirmesi gerektiğini belirtti.