Tel-Sen Başkanı Üredi: Fiber protokolünde sorun teknolojide değil, modelde

Kıbrıs Türk Kamu, Ulaştırma, Haberleşme, Bilişim Teknolojileri ve Telekomünikasyon Çalışanları Sendikası (Tel-Sen) Başkanı Hakan Üredi, ülkeye fiber teknolojisinin gelmesine karşı olmadıklarını belirterek, kritik meselenin ülkenin stratejik haberleşme altyapısı üzerindeki yetkinin, denetimin ve ekonomik değerin kimde olacağı olduğunu söyledi.

Üredi, haberleşme altyapısının bir ülkenin en stratejik varlıklarından biri olduğuna dikkat çekerek, devlet kurumları, bankalar, hastaneler, üniversiteler, işletmeler ve vatandaşların tüm dijital iletişiminin bu ağlar üzerinden geçtiğini vurguladı. Üredi, meselenin yalnızca evlere daha hızlı internet götürmekten ibaret olmadığını ifade etti.

"Dijital egemenlik budur"

Altyapının kim tarafından işletileceği, verinin hangi güzergâhlardan taşınacağı, teknik müdahale ve denetim yetkisinin kimde bulunacağının açık ve hukuken güvence altına alınması gerektiğini söyleyen Üredi, bunun dijital egemenlik anlamına geldiğini belirtti. Üredi, ülkenin stratejik haberleşme altyapısı üzerindeki karar alma ve denetleme gücü zayıflarsa yalnızca ekonomik değil güvenlik açısından da bağımlılık riski oluşacağını, kamusal denetimin güçlü kalmasını istediklerini kaydetti.

TC ile fiber optik altyapının geliştirilmesine yönelik işbirliği protokolünde değişiklik yapılmasına ilişkin ek protokolün Meclis'ten oy çokluğuyla geçmesinin ardından Yenidüzen'in sorularını yanıtlayan Üredi, mücadelelerinin teknolojiye veya Türkiye ile yapılacak işbirliğine karşı olmadığını yineledi. Üredi, taleplerinin hukuka uygunluk, şeffaflık, kamu yararı, Telekomünikasyon Dairesi'nin korunması, çalışan haklarının güvence altına alınması, eşit rekabet ve veri güvenliği olduğunu, bunların sağlanmadığı her noktada hukuki ve demokratik haklarını kullanmaya devam edeceklerini söyledi.

Fizibilite ve mali etki talebi

Üredi, ek protokolün Meclis'te tartışılmış olmasının kaygıların giderildiği anlamına gelmediğini belirtti. Ek protokolün tam metni, ana protokolle karşılaştırmalı değişiklikler, fizibilite çalışması, mali etki analizleri ile rekabet ve veri güvenliğine ilişkin değerlendirmelerin kamuoyuyla paylaşılmasını istediklerini, hükümetin kaygıların giderildiğini söylemesinin belgelere dayalı ve denetlenebilir olması gerektiğini vurguladı.

Üredi, fizibilite raporu olmadan yatırımın gerçek maliyetinin, gelir projeksiyonunun, geri dönüş süresinin ve kamunun ne kazanıp ne kaybedeceğinin değerlendirilemeyeceğini söyleyerek, bu raporu uzun süredir talep ettiklerini belirtti.

Telekomünikasyon Dairesi'nin geleceği

Üredi, temel kaygılarının Telekomünikasyon Dairesi'nin zaman içinde yalnızca adı kalan, gelir kaynakları ve teknik yetkileri azaltılmış bir yapıya dönüşmesi olduğunu söyledi. Ana protokoldeki 25 yıllık işletme dönemine ilişkin de, bu sürenin telekomünikasyon teknolojileri açısından çok uzun olduğunu, stratejik altyapıya ilişkin geniş yetkilerin bu kadar uzun bir işletme modeline bağlanmasının kaygı yarattığını ifade etti.

Üredi, Anayasa Mahkemesi'nde ana protokole ilişkin süreç tamamlanmadan ek protokolün Meclis'te onaylanmasının sendikanın hukuki ve sendikal sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, sürecin hukukçularla birlikte değerlendirilmeye devam edeceğini, Anayasa ve ilgili mevzuattan doğan başvuru ve dava haklarının saklı olduğunu söyledi.