Dijital cinsel şiddet: Onay, ekranın dışında kalmamalı

Bir fotoğrafın izinsiz paylaşılması, istenmeyen cinsel mesajlar, yapay zekayla üretilen sahte görüntüler ya da bir partnerin mahremiyet üzerinden tehdit etmesi; dijital cinsel şiddet sanal dünyada başlayıp gerçek yaşamda derin izler bırakabiliyor.

Dijital Şiddet / Teknoloji Destekli Cinsiyete Dayalı Şiddet Rehberi, dijital araçlar kullanılarak gerçekleştirilen, kolaylaştırılan veya ağırlaştırılan şiddetin fiziksel, psikolojik, sosyal ve cinsel sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Rehbere göre dijital cinsel şiddet yalnızca rahatsız edici mesajlarla sınırlı değil; kişinin cinsel özerkliğinin, mahremiyetinin ve bedeni üzerindeki söz hakkının ihlal edilmesini de kapsıyor.

Onayın sınırları

Bir görüntünün başlangıçta onayla paylaşılmış olması, bu görüntünün daha sonra başkalarına gönderilmesine izin verildiği anlamına gelmiyor. Onay, her durum ve davranış için ayrı değerlendirilmesi gereken bir sınır olarak tanımlanıyor.

Yapay zekâ teknolojileri de bu şiddetin yeni biçimlerini ortaya çıkarıyor. Bir kişinin yüzünün başka bir bedene yerleştirilerek cinsel içerikli sahte görüntüler oluşturulması ve bu içeriklerin çevrimiçi ortamlarda yayılması, kişinin itibarını ve ruhsal iyilik halini hedef alabiliyor; görüntünün gerçek olmaması yaşanan zararı ortadan kaldırmıyor.

Partnerin sürekli konum istemesi, telefon şifresini talep etmesi, özel yazışmaları kontrol etmesi ya da görüntülü görüşmelerde cinsel davranışlar için baskı kurması da dijital cinsel şiddetin romantik ilişki içinde normalleştirilen biçimleri arasında sayılıyor.

Sorumluluk şiddeti uygulayana ait

Şiddetin sorumluluğunun şiddeti uygulayan kişiye ait olduğu, mağduru suçlayan yaklaşımın ihlali görünmez kılarak destek aramayı zorlaştırabileceği vurgulanıyor. Dijital platformların etkili bildirim ve içerik kaldırma mekanizmaları geliştirmesi, mahremiyeti koruması ve şiddet uygulayan hesaplara karşı sorumluluk alması gerektiği belirtiliyor.

Dijital cinsel şiddete maruz kalan kişinin kendisini güvende hissetmesi halinde ilgili mesaj, bağlantı ve ekran görüntülerini kanıt olarak saklayabileceği, içerikleri platforma bildirebileceği ve güvendiği kişilerden ya da ilgili uzman ve kurumlardan destek alabileceği ifade ediliyor. Acil bir tehdit veya fiziksel güvenlik riski bulunması halinde güvenlik önlemlerinin öncelik kazandığı kaydediliyor.