Köşe yazısı: Hız kamerası sisteminde 600 milyon TL'lik kamu zararı iddiası

Hüseyin Ekmekçi köşe yazısında, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı döneminde yürütülen hız tespit kamerası değişim sürecini Sayıştay Başkanlığı'nın hazırladığı rapora dayandırarak eleştirdi.

Yazıya göre 2006 yılında başlayan proje kapsamında Sensys Gatso firmasından 110 sabit, 2 point to point ve 8 mobil kamera alınmış, sözleşme bedeli 5 milyon 698 bin 778 Euro olarak belirlenmişti. Sayıştay, bu sabit kameraların etkin çalışmadığına veya değiştirilmesi gerektiğine dair herhangi bir inceleme, rapor ya da yazışmaya ulaşamadığını, Bakanlığa yönelttiği soruya da yazılı yanıt alamadığını tespit etti. Bakanlık, sistemin değiştirilmesinin Türkiye ile KKTC arasındaki bir protokol kapsamında alınan politika tercihi olduğunu belirtti.

Yeni sistem kapsamında Radarsan firmasından 130 sabit ve 20 mobil olmak üzere toplam 150 kamera tedarik edildi. Sayıştay, yeni sistemin toplam sözleşme bedeline ulaşamadığını, ancak 10 Nisan 2026 tarihine kadar Radarsan'a 134 milyon 486 bin 34 TL ödeme yapıldığını ve ödemelerin henüz tamamlanmadığını saptadı. Kameraların alımı öncesinde doğru ölçüm yapıp yapmadıklarına, güvenlik açığı bulunup bulunmadığına, uluslararası akreditasyona sahip olup olmadıklarına ve ülke koşullarına uygunluklarına ilişkin bir teknik incelemeye dair belgeye de rastlanmadı.

Yeni kameralar 16 Ocak 2026'da devreye alındı ancak Enforcex adlı yazılım, Polis Genel Müdürlüğü'nün kullandığı Trafik Puanlı İşlemler yazılımına entegre edilemedi. Bu nedenle tespit edilen ihlaller cezaya dönüştürülemedi; Rum plakalı araçlarda da entegrasyon tamamlanamadığı için ceza düzenlenemedi.

Eski sistemde ise Bakanlık ile yazılım sağlayıcı firma arasında lisans ücreti konusunda anlaşmazlık yaşandı ve Xilium yazılımına erişim 8 Nisan 2025'te kapatıldı. Kameralar ihlalleri tespit etmeye devam etmesine rağmen yazılıma erişilemediği için cezalar kesilemedi. Sayıştay'ın hesaplamasına göre bu şekilde cezaya dönüştürülemeyen hız ihlallerinin tahmini toplam tutarı 600 milyon 334 bin 571 TL olarak belirlendi. Sayıştay, bu tutarın kamu zararı oluşturabileceğini değerlendirerek konunun Hukuk Dairesi'nin bilgisine getirilmesi gerektiği sonucuna vardı.

Raporda ayrıca gece çekilen bazı görüntülerde araç plakası, sürücü ve araç modelinin net belirlenemediğine ilişkin Polis Genel Müdürlüğü tespitine de yer verildi. Yeni sistemin canlı görüntülerine PGM'nin erişimi bulunmuyor; sunucu Bakanlık binasında yer alıyor. Sayıştay, bu durumun veri muhafazası ve güvenliği açısından mevzuata aykırılık oluşturabileceğine dikkat çekti.

Yazıda, eski sistemdeki lisans sorununun neden çözülemediği, çalışan kameraların değiştirilmesini gerektiren teknik raporun bulunup bulunmadığı, yeni sistem alınırken teknik yeterlilik araştırmasının kim tarafından yapıldığı ve yazılım entegrasyonu tamamlanmadan kameraların kim tarafından devreye alındığı sorularına yanıt aranması gerektiği vurgulandı.