DAÜ'den meme kanseri uyarısı: Akdeniz tipi beslenme riski azaltabilir

Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Başkanı Yrd. Doç. Dr. Gözde Okburan, meme kanseri ile beslenme arasındaki ilişkiye dair değerlendirmelerde bulundu.

Okburan, Dünya Sağlık Örgütü'ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'nın verilerine göre 2022 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,3 milyon kadına meme kanseri tanısı konulduğunu aktardı. KKTC Sağlık Bakanlığı'nın 2019 ve 2020 verilerine göre ise ülkede kadınlarda görülen kanser vakaları arasında meme kanserinin ilk sırada yer aldığını belirtti.

Fazla kilo ve hormon ilişkisi

Okburan, yaş, genetik yatkınlık ve hormonal özellikler gibi değiştirilemeyen faktörlerin yanında vücut ağırlığının da riski etkilediğini söyledi. Menopoz sonrası dönemde yağ dokusunun östrojen üretiminin önemli kaynaklarından biri hâline geldiğini, vücut yağındaki artışın hormonal dengeyi bozup kronik iltihaplanmayı artırabileceğini ve bunun meme kanseri riskiyle ilişkilendirildiğini vurguladı.

Akdeniz tipi beslenmeye dikkat çekti

Okburan'a göre sebze, meyve, tam tahıl, kuru baklagil, kuruyemiş ve zeytinyağı ağırlıklı; kırmızı et ve aşırı işlenmiş gıdaların sınırlı tüketildiği Akdeniz tipi beslenme, meme kanseri riskini azaltabilecek modeller arasında öne çıkıyor. Örnek olarak 2017 yılında International Journal of Cancer dergisinde yayımlanan bir araştırmayı aktaran Okburan, Hollanda'da 55-69 yaş aralığındaki 62 binden fazla kadının yaklaşık 20 yıl izlendiği çalışmada, Akdeniz tipi beslenmeye yüksek uyum gösteren menopoz sonrası kadınlarda östrojen reseptörü negatif meme kanseri riskinin yaklaşık yüzde 40 daha düşük bulunduğunu söyledi. Aynı araştırmada toplam meme kanseri ve östrojen reseptörü pozitif meme kanseri açısından anlamlı bir ilişki saptanmadığını ekledi.

Okburan, Dünya Kanser Araştırma Fonu'nun 2025 yılında yayımladığı değerlendirmenin de sağlıklı vücut ağırlığının korunması, fiziksel aktivitenin artırılması, sebze-meyve ve posa açısından zengin beslenme ile kırmızı/işlenmiş et ve şekerli içeceklerin sınırlandırılmasının bir bütün olarak uygulanmasının meme kanseri riskini azaltabileceğine dair güçlü kanıtlar sunduğunu belirtti.

Okburan açıklamasını, tek bir besinin kanseri önlediği iddiasının bilimsel kanıtların ötesine geçtiğini, asıl olanın dengeli ve sürdürülebilir bir beslenme düzeni oluşturmak olduğunu söyleyerek tamamladı.